Chủ Nhật, 13/06/2021

Khu Di tích Quốc gia Long Khốt - Vùng đất nghĩa khí và linh thiêng của lịch sử

18/01/2020 10:31

Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Đồn Long Khốt giữ vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị di tích, phục vụ công tác giáo dục truyền thống, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Đặc biệt, Di tích Quốc gia Long Khốt còn chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, an ninh quốc phòng nhằm khơi dậy truyền thống quý báu của quân và dân ta trong những năm tháng đấu tranh oai hùng.

Long Khốt xưa và nay: Oai hùng và nghĩa khí

Những ngày giữa tháng 12, trong niềm hân hoan chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2019), 30 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 - 22/12/2019) những người cựu chiến binh của Trung đoàn 174 nói riêng và nhân dân xã Vĩnh Hưng, tỉnh Long An nói chung dường như vui và hạnh phúc hơn bởi mảnh đất mà những người đồng đội của họ ngã xuống đã được công nhận Di tích Quốc gia. Có thể nói đây là sự kiện lịch sử mang tính đặc biệt nhất trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị di tích lịch sử của dân tộc.

Khu Di tích Quốc gia Long Khốt nằm hướng Đông Bắc thị trấn Vĩnh Hưng, là điểm trọng yếu chiến lược hàng đầu trên tuyến hành lang biên giới Việt Nam – Campuchia, nối miền Tây và miền Đông Nam Bộ. Đây cũng là nơi lưu dấu những sự kiện đặc biệt quan trọng của 2 giai đoạn lịch sử. Đó là những cống hiến và hy sinh to lớn của Trung đoàn 174 và các đơn vị trực thuộc Sư đoàn 5 giai đoạn 1972-1975 đóng góp quan trọng trong giải phóng vùng 8 (cuối tháng 12/1974); khai thông tuyến hành lang biên giới giữa Đông và Tây Nam Bộ, góp phần quan trọng vào thành công của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (30/4/1975).

long-khot-1-w1000-h666.JPG

Ngân vang tiếng chuông Long Khốt

Đặc biệt, 3 trận đánh tiêu biểu phải kể đến là trận tấn công chi khu Long Khốt từ ngày 9/6 - 16/6/1972 do Trung đoàn 174 phối hợp với Trung đoàn 1, Trung đoàn 3 và du kích xã Thái Bình Trung thực hiện. Trong trận tấn công này ta loại khỏi vòng chiến 411 tên địch, phá hủy 1 khẩu pháo 105mm, 1 súng cối 106,7mm, 3 súng cối 81mm, 1 súng ĐKZ90mm, 2 súng 12,7mm, 15 lô cốt, 1 kho đạn, 13 nhà (có 1 nhà máy nước), bắn rơi 2 máy bay địch.

Trận tấn công quy mô lớn vào chi khu Long Khốt lần hai xảy ra từ đêm 28-29/4/1974. Trung đoàn 174 và các đơn vị phối hợp thuộc Sư đoàn 5 là Trung đoàn 1, Trung đoàn 3 đã tấn công tiêu diệt chi khu Long Khốt, kết quả trận đánh ta loại khỏi vòng chiến đấu 150 tên địch, thu 69 súng, bắn rơi 3 máy bay và phá hủy toàn bộ hệ thống phòng thủ của địch tại Long Khốt.

Trận chiến đấu anh dũng 43 ngày đêm (từ 14/1 đến 27/2/1978) bảo vệ đồn Long Khốt của lực lượng Công an nhân dân vũ trang tỉnh Long An và quân dân địa phương đã bảo vệ được khu vực phía Tây Bắc tiền đồn Mộc Hóa, làm thất bại hoàn toàn âm mưu của địch muốn đánh chiếm bằng được 2 vị trí tiền tiêu là Mộc Hóa và Đức Huệ để làm bàn đạp tấn công các khu vực khác và tạo áp lực mạnh mẽ trên toàn tuyến biên giới Tây Nam.

Đến nay, dù đất nước đã thống nhất nhưng chúng ta vẫn không quên những năm tháng chiến tranh ác liệt, đầy gian khổ, hy sinh nhưng cũng rất đổi hào hùng của dân tộc. Đó cũng như lời nhắc nhở, cảnh tỉnh chúng ta đề cao cảnh giác với các thế lực thù địch, quan tâm hơn nữa trong bảo vệ tổ quốc, gìn giữ sự nghiệp, giang sơn muôn đời của cha ôn để lại. Đồng thời xem những truyền thống lịch sử, truyền thống cách mạng tốt đẹp của quê hương, dân tộc là tấm gương là niềm cổ vũ lớn lao trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Để tưởng nhớ công ơn của những anh hùng đã ngã xuống, ngày 19/5 hàng năm, không ai bảo ai nhưng những người con của chiến trường xưa đều trở về để hội tụ cùng những người đồng chí, anh em. Đối với họ, được tự tay thắp nén nhang thơm rồi gọi nhau hai từ đồng chí là điều hạnh phúc nhất trên cuộc đời. Lâu dần lễ giỗ không đơn thuần là phong tục cúng bái mà đã trở thành lễ hội dân gian để các thế hệ con cháu có cái nhìn sâu sắc hơn về những cống hiến, chiến công mà các thế hệ cha anh đã đổi bằng máu xương để có được. Đây còn là cử chỉ cao đẹp, đầy nhân văn, thể hiện rõ đạo lý truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” cao quý hàng ngàn năm của dân tộc ta.

long-khot-1-w1000-h666.JPG

long-khot-1-w1000-h666.JPG

Long Khốt mãi nhắc tên những người lính Trung đoàn 174

Trong tương lai, Long Khốt sẽ được bảo tồn, phát huy giá trị để xứng tầm với vị thế của một Di tích cấp Quốc gia. Để mai sau mỗi khi nhắc đến chiến trường Long Khốt, người ta không chỉ nhớ về địa chỉ đỏ linh thiêng mà còn coi đây là mảnh đất di sản của dân tộc.

Người lính Trung đoàn 174 và ký ức về miền đất mẹ.

Là người trực tiếp tham gia cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế trên đất Campuchia, chứng kiện tận mắt cảnh đồng đội hy sinh, xót thương phần hài cốt của em trai mình, Đại tá, nhà báo Trần Thế Tuyển đã sáng tác nên hai câu thơ “Thân ngã xuống thành đất đai tổ quốc - Hồn bay lên hóa linh khí quốc gia”. Long Khốt đối với Đại tá Trần Thế Tuyển và những người cựu chiến binh của Trung đoàn Cao - Bắc - Lạng không chỉ là địa danh lịch sử mà nơi đây còn là hồn, máu thịt của những người đồng chí, anh em.

Trong suốt những năm tháng cuộc đời mình, Đại tá Trần Thế Tuyển trên danh nghĩa của mình đã vận động, kêu gọi nhiều cá nhân, đơn vị xây nên những công trình mang ý nghĩa sâu sắc. Trong đó, Đền liệt sĩ Long khốt, nơi ghi danh những người lính đã rời đất mẹ của Trung đoàn 174 là một trong những công trình lịch sử thiêng liêng nhất.

Trên chiến trường, những người lính Trung đoàn 174 luôn anh dũng, quả cảm nhưng khi nhắc đến Long Khốt, họ đã khóc vì từng ngọn cỏ, tấc đất nơi đây đã in hằn, thấm đẫm máu, mồ hôi của những người đồng chí, đồng đội. Gặp lại Thiếu tá Đỗ Bá Ngọc trong ngày Long Khốt được công nhận Di tích Quốc gia, ông dắt chúng tôi dạo một vòng Khu di tích rồi kể về những dấu ấn năm xưa.

Thiếu tá Ngọc cùng các đồng đội tham gia trận đánh đầu tiên ở đồn Long Khốt vào ngày 28/4/1974. Không giấu khỏi sự xúc động, người lính  của Trung đoàn 174 đặt một tay lên ngực phải rồi nói: “Rất tự hào, chúng tôi rất tự hào về Long Khốt”. Ông kể, giờ nhìn thấy đơn giản nhưng ngày xưa mảnh đất này là địa thế rất chiến lược, 800m chiều sâu, 18 hàng rào, 2 hào chống tăng, 3 bãi mìn để phục vụ cuộc kháng chiến.

long-khot-1-w1000-h666.JPG

long-khot-1-w1000-h666.JPG

Những người lính Trung đoàn 174 trong ngày trở về mảnh đất linh thiêng Long Khốt

“Không có từ ngữ nào để diễn tả về trận đấu ở Long Khốt, khốc liệt lắm, năm 1972 đánh 3 ngày chết 400 người, nếu xếp đồng đội chúng tôi nằm xuống phải kín đồn Long Khốt này”, vừa nói, ông vừa gạt vội hai hàng nước mắt trên má. Đối với người cựu chiến binh này, chỉ cần xuống đây, ngồi bờ sông Long Khốt, ăn cơm vắt rừng muối mè thì ngồi từ sáng tới tối cũng không ăn nhằm gì. Có lẽ trong suốt cuộc đời những người lính quân hàm xanh, họ sẽ chẳng bao giờ quên những ký ức về Long Khốt, từ cảnh cửa, hàng rào đến những trận đánh bom vào sinh ra tử. 

Còn đối với Đại đội phó C12D6E174, chiến trường Long Khốt rất vinh quang và thiêng liêng. “Chúng tôi hy vọng rằng lớp trước, lớp trẻ hiện nay và con cháu mai sau phải nhớ lấy sự hy sinh của các thế hệ đàn anh”, Đại đội phó Nguyễn Sĩ Bình nói với giọng hùng hồn. Đến bây giờ khó có thể liệt kê được số lượng những người lính còn sót lại bởi chiến trường cứ ra vào thường xuyên, hễ có người hy sinh lại có người tiếp bước để gánh vác sứ mệnh giữ gìn non sông cho tổ quốc.

Long Khốt nghĩa khí, linh thiêng là thế, chúng ta không thể lãng quên mà phải coi như Thành cổ Quảng Trị, Tàu ô - Xóm Ruộng, Chuồng cọp Côn Đảo, Truông Bồn… để những giá trị lịch sử luôn trọn vẹn và trở thành nơi lưu danh của những người con anh dũng của đất mẹ.

Hy vọng rằng, nơi chín suối hương hồn hơn 1.000 liệt sĩ - những người con ưu tú đã hy sinh vì đất nước trên đất Vĩnh Hưng - Long Khốt này sẽ mỉm cười, sống anh dũng, thác vinh quang, các anh hùng liệt sĩ sẽ phù hộ cho chúng ta sức khỏe và nghị lực cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân xây dựng đất nước ta theo con đường mà Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn, đúng như lời của Đại tá Trần Thế Tuyển trong ngày về Long Khốt linh thiêng.

KIM SÁNG