Sự kiện nổi bật
giá xăng
nắng nóng
năng lượng tái tạo
bệnh đậu mùa
Tìm kiếm

Thời cổ đại không có vệ tinh định vị, vậy họ đã vẽ bản đồ như thế nào?

Dù không có khoa học công nghệ hiện đại nhưng ở thời cổ đại vẫn có bản đồ chi tiết và độ chính xác rất cao. Để làm được như vậy phải kể đến sự thông minh, cần cù đáng ngưỡng mộ của người xưa trong điều kiện cực kỳ khó khăn.

Vẽ bản đồ là một công việc vô cùng vất vả, phức tạp, không những cần phải thể hiện được các sông ngòi, kênh rạch, núi non mà còn phải đảm bảo độ chính xác của tấm bản đồ ấy. Bản đồ ngày nay đa phần đã được dựa vào những công cụ khoa học kỹ thuật tiên tiến như các vệ tinh nhân tạo nên có thể dễ dàng thực hiện được công việc này. Thế nên, nhiều người thắc mắc rằng, thời hiện đại thì dễ như vậy, vậy còn người cổ đại xưa kia thì sao? Liệu có đảm bảo được tính chính xác của tấm bản đồ đó không? Nếu người cổ đại dựa vào những tấm bản đồ đó để đi đường xa thì liệu có bị lạc đường hay không? Hơn nữa, diện tích lãnh thổ rộng như vậy, các vị vua thời cổ đại có lẽ cũng không thể bắt các thợ vẽ bản đồ đi ven biên giới để vẽ ra bản đồ được. Vậy rốt cuộc họ đã làm như thế nào?

152b3dace4e447a9a0e86f77c43fe687-ngoisaovn-w424-h177 0

"Sơn hải kinh" được coi là bách khoa toàn thư của thời Tiên Tần, trong đó có ghi chép rất nhiều địa điểm ở xa và các sông ngòi, núi đồi. Tuy nhiều người cho rằng "Sơn hải kinh" có mang nhiều yếu tố thần thoại và truyền thuyết nên không đáng tin, nhưng về mặt miêu tả địa lý thì vẫn có độ tin cậy cao. Hiện nay, các nhà khảo cổ Trung Quốc đã phát hiện ra tấm bản đồ xuất hiện sớm nhất ở Trung Quốc được vẽ trong thời Chiến Quốc.

Tấm bản đồ này được khai quật vào năm 1986 ở trong lăng mộ nhà Tần ở ven biển Thiên Mậu, thành phố Thiên Thủy, tỉnh Cam Túc, Trung Quốc. Tổng cộng có 7 tấm bản đồ, nhưng cả 7 tấm chủ yếu là sông ngòi, núi đồi của nước Tần. Trải qua quá trình chỉnh sửa của đời Tống và những triều đại sau này thì tấm bản đồ đã khá giống với bản đồ Trung Quốc hiện nay. Đặc biệt là khu vực sông Trường Giang, Hoàng Hà, hệ thống sông ngòi ở hai khu vực này đã rất giống với thời hiện đại. Điều này cho thấy, trí tuệ của người cổ đại khiến chúng ta phải kinh ngạc.

6ea440fba80849b884e018e75f5ccef6-ngoisaovn-w446-h248 1

Đương nhiên, người cổ đại cũng có công cụ đo lường của riêng họ, ngày nay nhìn những công cụ đó cũng cảm thấy rất độc đáo, sáng tạo. Bản đồ của người cổ đại, có một kiểu gọi là “dư đồ”, có nghĩa là ngồi trên xe vẽ bản đồ, xe ở đây đương nhiên là xe ngựa. Quả thực, người cổ đại đã dùng một chiếc xe để vẽ bản đồ. Thiết bị này được gọi là “xe ký li cổ”, có nghĩa là xe ghi chép số dặm, hơn nữa trên xe còn có một cái trống. Khi xe chạy hết 1 dặm, hai hình người ở hai bên trống sẽ tự động đánh trống, người ghi chép sẽ biết được khoảng cách vừa đi. Thế nên, việc vẽ bản đồ và đo lường khoảng cách chỉ cần kéo một chiếc xe chạy khắp nơi là được. Tuy nhiên, sau khi đo đường xong, việc vẽ bản đồ vẫn còn một khâu quan trọng cuối cùng, đó chính là vẽ tỉ lệ của bản đồ so với thực tế. Bản đồ đương nhiên sẽ phải được thu nhỏ hơn so với thực tế, thế nên việc thu nhỏ tỉ lệ cũng là một vấn đề khó. Nhưng không sao, người cổ đại cũng có một thiết bị chuyên dụng để lập tỉ lệ, đó chính là ô li ghi chép dặm.

5ff68e362b6149dab5531814de105c70-ngoisaovn-w576-h310 2

Để giảm bớt sự khác biệt, người cổ đại cũng vẫn dùng "trống ghi nhớ" và trên giấy đã được chia thành những ô ly nhỏ để chia tỉ lệ tương ứng. Từ đó, người cổ đại có thể vẽ ra được tấm bản đồ gần giống với hiện đại ngày nay, mang độ chính xác cao. Điều đáng nhắc đến là do người cổ đại tin vào giả thuyết rằng trời tròn, đất vuông, không ai biết rằng mình đang sống trên một "trái cầu" hình tròn, thế nên đã khiến họ thiếu mất kiến thức về kinh tuyến và vĩ tuyến. Vì thế, trên tấm bản đồ của người cổ đại, những phần sát với phần trung tâm thì vị trí địa lý ở đó càng được thể hiện chính xác, càng gần với phần viền bên ngoài thì độ sai lệch càng lớn. Tuy vậy, chúng ta vẫn phải khâm phục trí tuệ của người cổ đại tuyệt đỉnh đến thế nào, bởi lẽ trong thời đó vẫn chưa có những công cụ khoa học kỹ thuật tiên tiến như ngày nay.

Vũ Phong

Nhận xét

Nội quy: Nhận xét có tối thiểu 3 ký tự.

0 nhận xét

Bài viết cùng chuyên mục

6 kênh youtube giúp gen Z hoàn thiện bản thân

Ngày nay, các bạn trẻ gen Z luôn phải đối mặt với rất nhiều những cơ hội và thách thức. Kỹ năng mềm và lối tư duy chính là chìa khóa để các bạn trẻ chủ động theo đuổi đam mê. Sau đây, hãy cùng ...

Top 5 bộ phim được đón chờ nhất nửa cuối năm 2022 trên Netflix

Nửa đầu năm, khán giả đã được mãn nhãn với các siêu phẩm trên Netflix như: All of Us Are Dead, Brigerton 2,... Tiếp nối thành công đó, những dự án phim mới trong nửa cuối năm 2022 đang được đông đảo khán giả mong ...

Bi Rain - Kim Tae Hee: Cặp đôi kinh doanh bất động sản “mát tay”

Cặp đôi vợ chồng đình đám của Hàn Quốc, Bi Rain – Kim Tae Hee không chỉ khiến khán giả ngưỡng mộ tài năng diễn xuất của mình mà còn nể nghề tay trái khi khá “mát tay” trong lĩnh vực kinh doanh bất động ...

Vừa comeback, ca sĩ GenZ DatKaa vào ngay top trending YouTube

Nam ca sĩ gốc An Giang với nhiều bản hit - DatKaa tiếp tục công phá thị trường âm nhạc Việt với MV Tình Thu Sao Hạ Buồn. Hiện tại MV nằm trong top 10 trending YouTube.

Isaac "quẩy" tưng bừng cùng fan mừng sinh nhật

Dù ngày 13/6 mới là ngày sinh nhật chính thức của Isaac nhưng khán giả hâm mộ đã tổ chức sớm sinh nhật cho idol của mình tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 12/5

Những nhóm nhạc Kpop debut “dưới trướng” 5 “ông lớn” Hàn cuối năm 2022 - đầu 2023

Có đến 13 nhóm mới dự kiến ​​sẽ ra mắt vào năm 2023 dưới trướng của 5 công ty giải trí hàng đầu của K-Pop, bao gồm HYBE Labels, SM Entertainment, JYP Entertainment, YG Entertainment và CJ ENM.

Peptok – tổng đài “thiên thần nhỏ” chuyên an ủi những người lớn cô đơn

Vào tháng 5, một nhóm học sinh tiểu học ở Mỹ đã tạo ra một đường dây nóng miễn phí, với mục đích truyền cảm hứng và đưa ra lời khuyên cho những người đang có khoảng thời gian khó khăn. Dự án đã lan ...

Lương Thế Thành nhờ con trai Bảo Bảo nhắn mẹ Thúy Diễm sinh em bé thứ hai

Lương Thế Thành 'nhân tiện nhờ vả' con nói với mẹ sinh em bé đi, con sẽ chăm em bé giúp mẹ.

Nữ sinh Hải Dương tung ảnh 'hay ho' vào ban đêm, dân tình nhốn nháo xin cả album

Dẫu chiêu trò đăng ảnh hở bạo để thu hút sự chú ý của Thu Trang không mới nhưng vẫn nhận được rất nhiều sự quan tâm từ dân mạng.

Nửa cuối tháng 6 dương lịch, top 3 con giáp được Thần Tài theo gót, tài vận tăng vọt, sức khỏe đủ đầy, tình duyên viên mãn

Trong nửa cuối tháng 6 dương lịch sắp tới, 3 con giáp may mắn này sẽ phúc lộc song toàn, tiền chất như núi, có muốn nghèo cũng không được.

Xem thêm