Thứ Ba, 17/09/2019

Tăng cường hòa giải, đối thoại - bước chuyển mình lớn trong đổi mới thủ tục hành chính tư pháp

13/09/2019 09:26

Hà Nội là 1 trong 16 tỉnh, thành phố được TANDTC thí điểm tổ chức hoạt động Trung tâm hòa giải, đối thoại với nhiệm vụ hòa giải các tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại, hôn nhân và gia đình, lao động; đối thoại các khiếu kiện hành chính trước khi Tòa án thụ lý, giải quyết.

Hà Nội là 1 trong 16 tỉnh, thành phố được TANDTC thí điểm tổ chức hoạt động Trung tâm hòa giải, đối thoại với nhiệm vụ hòa giải các tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại, hôn nhân và gia đình, lao động; đối thoại các khiếu kiện hành chính trước khi Tòa án thụ lý, giải quyết. Ngoài mục tiêu giảm tải cho công tác xét xử, mô hình hoạt động của các Trung tâm được kỳ vọng sẽ đem lại nhiều hiệu quả trong giải quyết trách chấp dân sự, hành chính.

Đầu tháng 11/2018, Hà Nội đã triển khai thành lập 16 Trung tâm hòa giải, đối thoại tại TAND 15 quận, huyện và tại TAND TP. Hà Nội. Đây là phương thức đặt ra nhằm giải quyết hiệu quả các tranh chấp, không phải mở phiên tòa xét xử, tiết kiệm chi phí, thời gian, công sức của đương sự và của xã hội. Đồng thời, hạn chế kháng cáo, kháng nghị, tranh chấp khiếu kiện phức tạp kéo dài, giảm tải cho công tác xét xử của Tòa án.

Tất cả các Trung tâm hòa giải, đối thoại tại TAND 15 quận, huyện và tại TAND TP Hà Nội đều có phòng làm việc và phòng hòa giải, đối thoại với trang thiết bị được thiết kế, bố trí thể hiện sự thân thiện, gần gũi. 85 hòa giải viên, đối thoại viên được lựa chọn, bổ nhiệm làm việc tại 16 Trung tâm đều là những người có kiến thức pháp luật, kinh nghiệm, năng lực, hiểu biết xã hội, có uy tín trong cộng đồng, đã được tập huấn đầy đủ về quy trình và kỹ năng hòa giải, đối thoại, sẵn sàng để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Các Trung tâm hòa giải, đối thoại tại 16 đơn vị thuộc TAND hai cấp TP. Hà Nội được giao nhiệm vụ tiến hành hòa giải các tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại, hôn nhân và gia đình, lao động; đối thoại các khiếu kiện hành chính trước khi Tòa án thụ lý, giải quyết, trừ những tranh chấp, khiếu kiện theo quy định của Bộ luật tố tụng Dân sự, Luật tố tụng Hành chính không được hòa giải, đối thoại.

Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình thăm cơ sở vật chất Trung tâm hòa giải, đối thoại tại TAND TP. Hà Nội

Theo quy định, trong quá trình hòa giải, đối thoại, các hòa giải viên, đối thoại viên là những người trung lập, khách quan để hỗ trợ các bên thỏa thuận, đối thoại để giải quyết tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính; những lời khai của người tham gia hòa giải, đối thoại không được sử dụng làm chứng cứ trong tố tụng dân sự, tố tụng hành chính trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật; trường hợp các bên yêu cầu Tòa án ra quyết định công nhận hòa giải thành, đối thoại thành thì quyết định này có hiệu lực thi hành như bản án, quyết định của Tòa án; chi phí, bồi dưỡng cho hòa giải viên, đối thoại viên do Tòa án chi trả, các bên không phải chi trả cho hòa giải viên, đối thoại viên bất cứ khoản thù lao nào.

Sau hơn 1 tháng đi vào hoạt động, 16 Trung tâm hòa giải, đối thoại của thành phố Hà Nội đã tiếp nhận tổng số 572 vụ việc, trong đó các Trung tâm đã tiến hành hòa giải, đối thoại thành công dược 223 vụ việc, chiếm hơn 42% tổng số vụ việc đã tiếp nhận. Đây là thành công bước đầu đáng khích lệ khi đây là lần đầu tiên Hà Nội tiến hành thí điểm hoạt động của Trung tâm hòa giải, đối thoại.

Tiêu biểu trong số 223 vụ việc hòa giải thành này là trường hợp Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy (tại Khu Ngoại giao đoàn Vạn Phúc, Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội) có đơn khởi kiện ông Hà Tiến Dũng (ở ngõ 31 Xuân Diệu, Tây Hồ, Hà Nội) về việc giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê nhà. Cụ thể, Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy đã ký hợp đồng thuê nhà của ông Dũng (từ tháng 2/2011 - hết tháng 6/2017) và đã đặt cọc 66 triệu đồng cho ông Dũng. Theo thỏa thuận, ông Dũng có trách nhiệm hoàn trả lại cho Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy khoản tiền đặt cọc này trong vòng 10 ngày kể từ ngày thanh lý hợp đồng.

Lời cảm ơn của ông Resad Junuzagic (Giám đốc Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy tại Việt Nam)

Ngày 30/6/2017, 2 bên thanh lý hợp đồng. Từ đó đến nay đã hơn 1 năm, mặc dù phía bên thuê đã thanh toán toàn bộ các chi phí phát sinh (điện, nước, vệ sinh…), nhưng ông Dũng vẫn không hoàn trả lại bên thuê số tiền đã đặt cọc nêu trên. Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy đã làm đơn khởi kiện ra TAND TP. Hà Nội đề nghị giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê nhà.

Tiến hành hòa giải vụ việc này, các hòa giải viên, thẩm phán TAND TP. Hà Nội đã phân tích các cơ sở pháp lý của bản hợp đồng thuê nhà, các quyền lợi, nghĩa vụ của 2 bên phải thực hiện… Trên tinh thần chủ động và tự nguyện, ông Hà Tiến Dũng đã đồng ý hoàn trả số tiền đặt cọc là 66 triệu đồng cho Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy. Ông Dũng đã trực tiếp trao lại khoản tiền đặt cọc nói trên trước sự chứng kiến của hòa giải viên.

Vui mừng trước sự hòa giải thành công này, ông Resad Junuzagic (Giám đốc Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy tại Việt Nam) đã viết lời cảm ơn vào sổ lưu bút của Trung tâm đối thoại, hòa giải. Trong đó, ông viết: “Thay mặt cho tổ chức Norwegian People’s Aid Vietnam, tôi xin chân thành cảm ơn dịch vụ hòa giải rất chuyên nghiệp và công bằng được cung cấp bởi bà Vũ Thị Cúc và Trung tâm hòa giải. Với sự hỗ trợ của bà và Trung tâm, vụ việc của chúng tôi được giải quyết một cách thỏa đáng cho các bên liên quan”.

Theo Phó Chánh án TAND TP. Hà Nội Đào Sỹ Hùng, có được kết quả khả quan trên là do lãnh đạo TAND TP. Hà Nội xác định được vai trò, tác dụng của hoạt động hòa giải tại Tòa án. Từ đó, thực hiện một cách nghiêm túc chỉ đạo của Chánh án TANDTC về việc thí điểm công tác hòa giải, đối thoại tại TAND TP. Hà Nội; lựa chọn các hòa giải viên có kinh nghiệm, uy tín trong xã hội và trong các tổ chức nghề nghiệp (luật sư, luật gia …) để tham gia vào công tác hòa giải, đối thoại. Đặc biệt, khi được phân công nhiệm vụ, các hòa giải viên, đối thoại viên của các Trung tâm đều thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, chủ động, sáng tạo và linh hoạt trong nhiều tình huống phức tạp phát sinh. Bên cạnh đó, lãnh đạo TAND TP. Hà Nội cũng chủ động trao đổi nghiệp vụ, kiểm tra sát sao kết quả hàng tuần của các Trung tâm trên địa bàn để chỉ đạo, giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh, từng bước nâng cao hiệu quả công tác hòa giải, đối thoại.

Ông Resad Junuzagic (Giám đốc Tổ chức Viện trợ nhân dân Nauy tại Việt Nam) vui mừng khi vụ việc được giải quyết thỏa đáng

Phát biểu tại hội nghị triển khai thí điểm đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính tại TAND hai cấp TP. Hà Nội (tổ chức ngày 2/11/2018), đồng chí Nguyễn Hòa Bình (Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC) đã đánh giá cao công tác triển khai thành lập các Trung tâm hòa giải, đối thoại của TAND TP Hà Nội và yêu cầu TAND hai cấp TP. Hà Nội chủ động, tích cực bảo đảm hoạt động của các Trung tâm này; kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động của các Trung tâm và kiến nghị TANDTC hướng dẫn, xử lý kịp thời nếu cần thiết. Đồng thời, đồng chí cho rằng những kết quả, kinh nghiệm đúc rút ra từ hoạt động của các Trung tâm này ở Hà Nội là những bài học tổng quát có thể giúp các tỉnh, thành khác trong cả nước học hỏi, triển khai, nhân rộng.

Việc ra đời các Trung tâm hòa giải, đối thoại tại 16 đơn vị thuộc TAND hai cấp TP. Hà Nội nhằm giúp giảm tải cho công tác xét xử của Tòa án trong bối cảnh số lượng biên chế của Tòa án còn hạn chế, trong khi số lượng các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính ngày càng tăng, tính chất các vụ việc ngày càng phức tạp. Đây là bước chuyển mình lớn trong việc đổi mới thủ tục hành chính tư pháp và thủ tục giải quyết các vụ việc tại Tòa án, góp phần tạo sự đồng thuận giữa các đương sự, giữ gìn ổn định trật tự xã hội, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của đương sự, Nhà nước và toàn xã hội.

Kim Anh