Thứ Sáu, 10/07/2020

Mặn đắng nước mắt người miền Tây trong mùa hạn mặn

19/03/2020 11:18

Có ai ngờ rằng miền sông nước trù phú và màu mỡ ở Đồng bằng sông Cửu Long lại có ngày khô cằn, hạn hán đến vậy. Thiên nhiên quá đỗi khắc nghiệt đã khiến hàng ngàn ha cây ăn trái, ruộng lúa rồi cả những phận người nơi đây đang đứng trước nguy cơ “vỡ lỡ”...

1-w500-h333.JPG

Diện tích đất đều khô cằn, nứt nẻ

Thương lắm… miền Tây ơi

Trở lại miền Tây trong những ngày hạn mặn đang lên đỉnh điểm, chúng tôi có mặt tại xã Tam Bình, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, nơi hàng ngàn ha sầu riêng đang chịu cảnh “sống dở chết dở” vì thiếu nước trầm trọng. Có ai ngờ có ngày vựa trái cây nổi tiếng xứ miệt vườn nay lại trở nên xơ xác, tiêu điều vì phải gồng mình gánh chịu những hậu quả khắc nghiệt của thiên nhiên.

Dọc theo con đường mòn vào những khu vườn, chúng tôi nghe rõ mồn một tiếng kéo ống nước xen lẫn tiếng thở dài của những người nông dân. Nếu so sánh với hạn mặn năm 2016 thì phải dùng hai từ khủng khiếp bởi cơn hạn năm nay đã tàn phá hàng ngàn ha hoa màu, cây ăn quả và lấy đi của người nông dân của cải, công sức, những thứ mà họ phải tần tảo nắng mưa một đời mới có được. Ở miền Tây mùa này, nước còn quý hơn vàng bởi không phải nhà nào cũng có nước sạch để dùng, chưa kể đến việc tìm nước tưới tiêu cho vườn cây.

Trong lịch sử, đây là đợt hạn mặn nghiêm trọng nhất bởi nó kéo dài dằng dặc khiến sức chịu đựng của người nông dân cũng dần heo hút như cây cỏ vì ông trời không cho nước thì người dân biết trông cậy vào đâu?

1-w500-h333.JPG

Người nông dân nghèo và nỗi lo về hạn mặn

Bỏ công chăm sóc, thu nhập chính của gia đình bà Nguyễn Thị Điệp và nhiều hộ dân ở xã Tam Bình phụ thuộc vào những gốc sầu riêng. Gia đình bà Điệp có hơn 1 ha sầu riêng, giá cả nếu ổn định cũng cho thu nhập gần 1 tỷ đồng 1 vụ nhưng giờ đây, bà phải tự tay đốn bỏ diện tích sầu riêng trên mảnh đất của gia đình bởi nước không đủ tưới nên cây ngày càng suy kiệt, không đủ sức để chống chọi với hạn mặn.

“Cây chăm sóc mãi mới cho trái mà giờ chết khô cả, buồn lắm nhưng không đốn thì để làm gì”, bà Điệp nghẹn ngào.

Trò chuyện với các hộ dân, chúng tôi càng cảm nhận rõ hơn sự đau khổ qua từng ánh mắt, cử chỉ của họ. Chú Lê Văn Quang (66 tuổi) ngán ngẩm nói: “Khổ lắm, trời mà cứ nắng thế này thì mất trắng, giờ tưới để cầm cự qua ngày chứ nước ở đâu mà tưới cho đủ”. Gia đình chú Quang có 2 ha sầu riêng, đa phần là cây lớn, ước tính diện tích bị thiệt hại trong mùa hạn mặn là 80%.

Trong thời điểm này, đa phần diện tích sầu riêng của các hộ dân đều bị ảnh hưởng, hộ ít thì 30-40% còn nghiêm trọng hơn là đứng trước nguy cơ chết trắng cả vườn vì không đủ nước tưới.

1-w500-h333.JPG

Diện tích sầu riêng bị chặt bỏ vì không đủ nước tưới

Nhiều giải pháp cũng đành bất lực vì hạn mặn phức tạp

Xã Tam Bình là địa phương có diện tích trồng sầu riêng lớn nhất ở huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Địa bàn xã có khoảng 5.000 hộ dân sinh sống, canh tác chủ yếu là sầu riêng. Hiện nay, độ mặn cao nhất trên địa bàn xã đo được khoảng 5‰ (5.000 mg/l), phía sâu bên trong khoảng 4‰ (4.000 mg/l). Tuy nhiên, do hạn mặn kéo dài đã làm thiệt hại 400 ha sầu riêng trên tổng số 1.600 ha của xã.

Ông Đặng Văn Lâm - Chủ tịch UBND xã Tam Bình cho biết, từ đầu mùa, xã và các ban, ngành chức năng đã tuyên truyền, khuyến cáo người dân trữ nước ngọt để tưới cho vườn cây ăn trái. Tuy nhiên do hạn mặn phức tạp nên lượng nước tại các mương vườn đã cạn kiệt. Hiện nay, các nhà vườn đang phối hợp với các sà lan chở nước từ Cao Lãnh (Đồng Tháp) về tưới cho vườn cây ăn trái.

1-w500-h333.JPG

Ông Đặng Văn Lâm - Chủ tịch UBND xã Tam Bình

“Chúng tôi luôn cố gắng hết sức để giúp bà con cứu cây sầu riêng nhưng tình hình này kéo dài e rằng diện tích lớn sầu riêng sẽ chết. Tỉnh thì có hỗ trợ theo định mức 20m3/1ha đối với cây sầu riêng từ 5 năm tuổi trở lên, 10m3/1ha đối với cây từ 1 đến 5 năm tuổi nhưng vẫn không đủ đáp ứng tình hình thiếu nước hiện tại”, ông Lâm nói.

Hiện tại, địa bàn xã có trên 10 điểm cung cấp nước, trong đó, xã trực tiếp quản lý 4 điểm cấp nước miễn phí, các điểm tư nhân thì bán với giá khoảng 30.000/khối. Ngoài ra, xã đã huy động được 50 sà lan với trọng tải 40 đến 200 tấn để hỗ trợ vận chuyển nước về cho bà con nhân dân. Các đội xung kích cùng lãnh đạo cũng thường xuyên có mặt tại các điểm cấp nước để bám sát tình hình, giúp dân vượt qua hạn mặn. 

Trước đó, công tác thủy lợi tại tỉnh Tiền Giang cũng được tổ chức tốt để ngăn ngừa nhiễm mặn, riêng xã Tam Bình có 29 cống với khẩu độ 2-3m đã được gia cố, khơi thông sạch sẽ để ngăn mặn, trữ ngọt.

1-w500-h333.JPG

Xe chở nước về tưới cho cây sầu riêng

Tuy nhiên, do các điểm cung cấp nước đều nằm ở vị trí khá xa so với vườn cây của bà con dẫn đến chi phí tưới tiêu, vận chuyển cao, nhiều hộ dân đành nuốt nước mắt nhìn sầu riêng chết từng ngày vì không đủ tiền mua nước tưới. Đó cũng là bất cập đang xảy ra tại một số địa phương ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Trung bình tiền nước và phí vận chuyển sẽ phụ thuộc vào quãng đường xa gần, còn nước sinh hoạt bán với giá khoảng 7.000 đồng/khối. Các hộ dân cho biết, 100m3 nước chỉ tưới được khoảng 2 lần, tính ra phải mất 7 triệu đồng/tuần để tưới cho 2 ha sầu riêng, con số này thực sự trở thành gánh nặng đối với người nông dân. Trước thực trạng trên, hy vọng xã hội sẽ cùng chung tay, hỗ trợ người dân miền Tây sớm vượt qua hạn mặn.

Kim Sáng