Sự kiện nổi bật
giá xăng
nắng nóng
năng lượng tái tạo
Abe Shinzo
nghi phạm bắn shinzo abe
Tìm kiếm

Căng thẳng hai thập niên giữa Mỹ và Venezuela

Quan hệ giữa Mỹ và Venezuela trở thành tâm điểm chú ý trong tuần này sau khi Washington ủng hộ việc lãnh đạo đối lập Venezuela Juan Guaido ngày 23/1 tuyên bố mình là tổng thống lâm thời.

 
Hugo Chavez, tổng thống Venezuela năm 1999 - 2013. Ảnh: Reuters.
 
Mỹ gọi Tổng thống Nicolas Maduro là "lãnh đạo bất hợp pháp". Trong khi đó, Maduro cho rằng phe đối lập tìm cách đảo chính với sự hỗ trợ của Mỹ.
 
Căng thẳng giữa hai quốc gia đã sôi sục từ khi người tiền nhiệm của Maduro là Hugo Chavez nắm quyền năm 1999 - 2013. Chavez năm 2001 khởi động một chương trình quốc hữu hóa các doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực, từ dầu mỏ, nông sản, ngân hàng cho đến bán buôn. Động thái này gây ảnh hưởng đến một số doanh nghiệp Mỹ như tập đoàn năng lượng ConocoPhilipps và tập đoàn dầu khí Exxonmobil, theo AFP.
 
Năm 2002, Caracas phá một âm mưu đảo chính, Chavez cáo buộc tổng thống Mỹ George W. Bush ủng hộ cuộc nổi loạn và mô tả ông là một "con quỷ". Ông cũng thường xuyên tuyên bố sẽ "hạ knock-out" Washington.
 
Trong khi đó, Mỹ chỉ trích các liên hệ của Chavez với Iraq và Libya và tình bạn của ông với Chủ tịch Cuba Fidel Castro (Mỹ cuối năm 2014 mới bình thường hóa quan hệ với Cuba).
 
Trên chương trình truyền hình hàng tuần Xin chào Tổng thống, Chavez năm 2006 gọi Bush là "kẻ hèn nhát", "kẻ giết người", "thủ phạm diệt chủng" và "gã nát rượu". Cũng vào năm đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Donald Rumsfeld so sánh Chavez với trùm phát xít Adolf Hitler.
 
Năm 2008, Bush cáo buộc Chavez đã phung phí tài sản dầu mỏ của Venezuela để thúc đẩy "lập trường thù địch với Mỹ", khiến người dân phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực.
 
Mỹ đã áp đặt nhiều lệnh trừng phạt với Venezuela. Năm 2006, Mỹ cấm bán vũ khí và vật liệu quân sự cho Venezuela với lý do họ thiếu hợp tác trong cuộc chiến chống khủng bố. Hai bên không bố trí đại sứ tại thủ đô của nhau kể từ năm 2010.
 
Quan hệ hai nước không cải thiện sau khi Nicolas Maduro trở thành tổng thống Venezuela năm 2013. Washington năm 2015 áp đặt trừng phạt với những quan chức Venezuela bị cáo buộc vi phạm nhân quyền trong các hoạt động chống lại phe đối lập. Đáp trả, Venezuela mua quảng cáo trên trang New York Times để nói với người dân Mỹ rằng Venezuela không phải là mối đe dọa và yêu cầu tổng thống Barack Obama bãi bỏ các lệnh trừng phạt.
 
 
Nicolas Maduro trong một cuộc họp tại thủ đô Venezuela tháng 11/2016. Ảnh: Reuters.
 
Năm 2017, Washington áp đặt trừng phạt đối với cá nhân Maduro - bước đi hiếm hoi chống lại một nguyên thủ quốc gia - với chỉ trích rằng ông thâu tóm quá nhiều quyền lực với việc thành lập hội đồng lập hiến mới có quyền tối cao đối với tất cả các nhánh trong chính phủ.
 
Mỹ cũng trừng phạt một số thành viên hội đồng lập hiến và các quan chức họ cho là cố gắng duy trì "chế độ độc tài của Maduro". Caracas nói rằng các lệnh trừng phạt gây ra tình trạng thiếu lương thực và thuốc nghiêm trọng.
 
Venezuela thường xuyên cáo buộc Mỹ ủng hộ các âm mưu đảo chính. Tháng 8/2017, Tổng thống Trump càng làm Venezuela thêm nghi ngờ khi nói với các phóng viên: "Chúng tôi có nhiều lựa chọn với Venezuela, bao gồm cả phương án quân sự nếu cần thiết".
 
Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez ngày 22/1 cáo buộc người đồng nhiệm Mỹ Mike Pence "công khai kêu gọi đảo chính", sau khi ông ủng hộ cuộc biểu tình của phe đối lập và gọi Maduro là "nhà độc tài không chính đáng".
 
Mặc dù liên tục đấu khẩu gay gắt, Mỹ vẫn là khách hàng mua dầu lớn nhất của Venezuela, nước kiếm 96% doanh thu từ dầu mỏ.
 
Họ đã bán khoảng 1/3 lượng dầu xuất khẩu cho Mỹ vào năm 2017. CITGO, công ty con của doanh nghiệp dầu khí nhà nước Venezuela PDVSA có nhà máy lọc dầu, đường ống và trạm dịch vụ tại Mỹ.
 
Nếu Mỹ phát lệnh cấm vận dầu mỏ với Venezuela, đó sẽ là đòn giáng kinh tế nặng nề đối với nước này. Giới chuyên gia cho rằng Washington không làm vậy vì động thái đó sẽ khiến kinh tế Venezuela sụp đổ, gây ra khủng hoảng nhân đạo khiến Mỹ bị cộng đồng quốc tế chỉ trích.
 
Với việc Mỹ ngày 23/1 ủng hộ lãnh đạo đối lập Juan Guaido trở thành tổng thống lâm thời, căng thẳng giữa Washington và chính quyền Maduro càng thêm sâu sắc. Maduro thông báo cắt quan hệ với Mỹ và yêu cầu phái đoàn ngoại giao Mỹ rời khỏi nước này nhưng Washington không đồng ý.
 
Giới chuyên gia cho rằng có khả năng phe đối lập Venezuela sẽ điều hành một chính phủ song song được nước ngoài công nhận nhưng không có sự kiểm soát đối với các chức năng của nhà nước.
 
Eric Farnsworth, Phó chủ tịch Hội đồng các quốc gia châu Mỹ, cho rằng động thái công nhận chóng vánh của Trump có thể dẫn đến những biến động lớn trong chính trường Venezuela. Tuy nhiên, Maduro ít khả năng chấp nhận ra đi như lời kêu gọi của Washington.
 
"Maduro sẽ không thể khoanh tay ngồi yên trước biến cố này, ông ấy sẽ phải hành động theo cách nào đó", Farnsworth dự báo.

Phương Vũ

Nhận xét

Nội quy: Nhận xét có tối thiểu 3 ký tự.

0 nhận xét

Bài viết cùng chuyên mục

Mỹ: Doanh nghiệp lo lắng trước chính sách công khai tiền lương

Nhiều bang tại Mỹ đang dự định ban hành luật yêu cầu các công ty công khai tiền lương của nhân viên nhằm loại bỏ sự bất bình đẳng về thu nhập. Tuy nhiên, chính sách trả lương minh bạch có nguy cơ gây phiền ...

Ngành nào có nhiều tỷ phú lọt top 400 người giàu nhất nước Mỹ?

Trong danh sách 400 người giàu nhất nước Mỹ mà Forbes mới công bố, có thể thấy các tỷ phú làm giàu từ rất nhiều lĩnh vực khác nhau. Song có những ngành nghề quy tụ nhiều tỷ phú hơn cả.

Thị trường mua bán đồ cũ bùng nổ tại Trung Quốc

Ngày càng nhiều người trẻ tuổi tại Trung Quốc tìm mua đồ đã qua sử dụng để tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường. Thị trường hàng hóa secondhand bùng nổ phần lớn nhờ vào sự phổ biến của các nền tảng thương ...

Triết lý sống "nằm yên mặc kệ sự đời" của giới trẻ Trung Quốc

Thách thức từ thị trường việc làm eo hẹp và những bất ổn kinh tế đang khiến nhiều người trẻ tuổi tại Trung Quốc đánh mất hy vọng vào tương lai. Họ chọn cách từ bỏ công việc, nằm yên và mặc kệ sự đời.

Gần 70% người Mỹ đang tìm việc làm thêm để đối phó với lạm phát

Theo Cục Thống kê Lao động của Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 8 đã tăng 8,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Cắt giảm chi tiêu thôi là không đủ, người Mỹ đang làm việc nhiều hơn để trang trải chi ...

Bài học từ hai lần khởi nghiệp thất bại của CEO công ty triệu đô

Sae Hyung-jung bắt đầu kinh doanh từ năm 18 tuổi nhưng hai lần khởi nghiệp đầu tiên đều nhanh chóng thất bại. Những vấp ngã tuổi trẻ đã giúp doanh nhân Hàn Quốc rút ra những bài học quý giá và thành công với startup ...

Dùng ảnh trai Hàn lừa tiền gần 40 phụ nữ

Một người đàn ông đã có gia đình ở Trung Quốc bị kết án hơn 11 năm tù vì lừa đảo 560.000 nhân dân tệ (hơn 78.000 USD) từ 39 phụ nữ. Kẻ này đã sử dụng ảnh của một chàng trai Hàn Quốc và ...

Người đàn ông Ấn Độ chán nản vì trúng giải độc đắc

Người đàn ông Ấn Độ thắng giải xổ số lớn nhất của bang Kerala hồi giữa tháng 9 với giải thưởng hơn 3 triệu USD. Những người tới yêu cầu giúp đỡ tài chính nhiều đến mức người đàn ông trúng số ước gì mình ...

Con gái nhà sáng lập đế chế game Hàn Quốc trở thành tỷ phú trẻ nhất thế giới

Kim Jung-youn, con gái của nhà sáng lập đế chế game Hàn Quốc Nexon, đã trở thành tỷ phú trẻ nhất thế giới ở tuổi 18 sau khi cha qua đời.

Liên Hợp Quốc đề xuất các công ty năng lượng trả tiền vì gây ô nhiễm

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres kêu gọi các quốc gia nên áp thuế lợi nhuận đối với các công ty nhiên liệu hóa thạch. Khoản tiền này được đề xuất chuyển sang cho các quốc gia đang chịu thiệt hại ngày càng ...