Thứ Ba, 17/09/2019

Truyền thống Trung đoàn Cao – Bắc - Lạng

10/08/2019 08:57

“Thân ngã xuống thành đất đai Tổ quốc. Hồn bay lên hóa linh khí quốc gia”. Xin mượn 2 câu thơ của nhà thơ Trần Thế Tuyển thay cho nén nhang thơm tưởng nhớ những người lính của Trung đoàn 174 đã không còn nữa trong Ngày truyền thống 70 năm này.

Vào những ngày cuối năm 1972, tôi cùng những người lính của Đoàn 2020 rời núi rừng Nho Quan hành quân ra trận. Lá quân kỳ “Quyết chiến Quyết thắng” phần phật bay dẫn đầu đoàn quân. Hơn 3 tháng trời ròng rã lội bộ trên con đường Trường sơn-Hồ chí Minh huyền thoại, chúng tôi đã đặt chân lên chiến trường Miền Đông Nam bộ và được bổ sung vào Trung đoàn 2, Công trường 5 (mật danh của Sư đoàn 5 ngày ấy).

Ngày đầu về đơn vị, nghe trợ lý tuyên huấn Trung đoàn Trần Thế Tuyển nói về truyền thống Trung đoàn, tôi mới biết tiền thân của Trung đoàn 2 chính là Trung đoàn 174 oai hùng của núi rừng Cao-Bắc-Lạng năm nào. Đó là một trong 2 Trung đoàn chủ lực đầu tiên của quân đội ta ra đời từ chiến khu Việt Bắc (Trung đoàn 174 và Trung đoàn 209), là chiếc nôi đã nuôi dưỡng, rèn luyện các tướng lĩnh lừng danh và những anh hùng mà chiến công của họ như những huyền thoại của thế kỷ 20. Năm 1950, chỉ sau một năm thành lập, Trung đoàn được giao đánh đồn Đông Khê, trận mà Bác Hồ đã ra tận trận địa động viên bộ đội. Trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ - 1954, Trung đoàn vinh dự làm đơn vị chủ công đánh chiếm đồi A1. Thời kỳ này đã sản sinh ra nhiều anh hùng như La Văn Cầu, Bế Văn Đàn ...

Ngược dòng thời gian... ngày 04 tháng 3 năm 1967, Trung đoàn 174 tách khỏi đội hình Sư đoàn 316 hành quân vào Nam chiến đấu với mật danh “Đoàn A1” (phải chăng là để gắn với chiến công đánh chiếm đồi A1 trong chiến dịch Điện Biên Phủ?). Xuân Mậu Thân 1968, từ Tây Nguyên Trung đoàn hành quân vào Nam Bộ. Trong đội hình Sư đoàn 5, Trung đoàn luôn được giao nhiệm vụ chủ công như Chiến dịch Nguyễn Huệ (1972) giải phóng Lộc Ninh; Chiến dịch Hồ Chí Minh ( 1975) giải phóng thị xã Tân An. Hơn 10 năm làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế trên đất Campuchia, Trung đoàn đã hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Kết thúc chiến tranh, Trung đoàn được 2 lần phong danh hiệu “ Anh hùng LLVTND”; nhiều đồng chí được phong tặng danh hiệu AHLLVT và nhiều đồng chí trở thành những tướng lĩnh kiệt xuất của quân đội ta như: Đại tướng Chu Huy Mân, Thượng tướng Nguyễn Hữu An, Trung tướng Đàm Văn Nguỵ, Thiếu tướng Vũ Viết Cam...

Các cựu chiến binh về dự lễ giỗ đồng đội tại chiến trường Long Khất - Long An

Năm 1967, khi Trung đoàn 174 (gốc) hành quân vào Nam thì ít lâu sau Trung đoàn 174B thuộc Sư đoàn 316 được thành lập. Điều khá lý thú là trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử Mùa Xuân năm 1975, cả 2 Trung đoàn 174 đều tham chiến. Trung đoàn 174 (Sư 316 ) sau khi tham gia đánh chiếm Buôn mê thuột đã tiếp tục tiến về giải phóng Sài gòn, còn Trung đoàn 174 của chúng tôi trong đội hình Đoàn 232 đánh vào Sài gòn từ hướng Tây Nam, cắt lộ 4 và giải phóng thị xã Tân An.

Tháng 10 năm 2017, tôi cùng Đại tá-Nhà báo Trần Thế Tuyển (Trưởng Ban liên lạc CCB E174 tại tp HCM) có chuyến đi ra Bắc với mục đích về thăm Trung đoàn 174 của Sư đoàn 316. Vừa đặt chân lên Hà nội chúng tôi tìm đến thăm Anh hùng La Văn Cầu, người anh hùng đã nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay bị thương cho khỏi vướng để ôm bộc phá xông lên phá tan lô cốt địch trong chiến dịch Đông khê 2(năm 1950). Năm ấy, bác La Văn Cầu đã 85 tuổi nhưng vị lão Anh hùng này vẫn còn mạnh khỏe, thông tuệ. Bác Cầu sang sảng kể cho chúng tôi nghe trận đánh năm xưa. Khi nhắc đến Trung đoàn trưởng đầu tiên của Trung đoàn 174 Đặng Văn Việt, giọng ông trầm hẳn xuống: “Tôi đã nhiều lần nói, tôi được phong Anh hùng 1 lần thì Thủ trưởng Việt xứng đáng được phong danh hiệu cao quý này 10 lần.”  

Rời nhà Anh hùng La văn Cầu, chúng tôi đến thẳng Bệnh viện Hữu nghị Việt-Xô thăm vị Trung đoàn trưởng lừng danh Đặng Văn Việt. Vị Trung đoàn trưởng đầu tiên được các thế hệ người lính Trung đoàn kính phục, được người Pháp mệnh danh là “Hùm xám đường 4” nay đã 97 tuổi (năm 2017). Tuy tuổi cao, sức yếu, nhưng ánh mắt ông vẫn tinh anh và trí tuệ minh mẫn. Rời quân ngũ năm 1960 ông chỉ mang quân hàm trung tá, nhưng trong lòng chúng tôi, những CCB của nhiều thế hệ, ông mãi như một vị tướng trận kiệt xuất. Sử sách còn ghi, ông Đặng Văn Việt đã trực tiếp chỉ huy đánh 120 trận, trong đó chỉ có 4 trận không thắng.

Đại tá - Nhà báo Trần Thế tuyến trong lễ tri ân Liệt sĩ Trung đoàn 174

Ông Đặng Văn Việt không chỉ là vị chỉ huy quân sự xuất sắc, mà còn là cây viết sắc sảo. Ông là tác giả của 17 cuốn sách, trong đó cuốn “Đường số 4 rực lửa” đoạt giải nhất Liên hiệp VHNT năm 2000. Ít ai biết rằng rạng ngày 21/8/1945 ông đã cùng ông Nguyễn Thế Lương (sau nay là Thiếu tướng Cao Pha, Cục trưởng Cục 2- Bộ Quốc phòng) kéo lá cờ đỏ sao vàng rộng 120m2 lên kỳ đài Huế. Ba ngày sau, ngày 23/8/1945 khi ông có mặt tại cửa Ngọ Môn chứng kiến vua Bảo Đại trao ấn, kiếm và tuyên bố thoái vị, một viên cai đội đã kể với ông rằng: khi hai ông đến treo cờ thì một đại đội ngự lâm quân của Nhà Vua với 120 tay súng đã sẵn sàng nã đạn vào hai ông. Nhưng khi xin lệnh Bảo Đại nổ súng, Nhà Vua đã hỏi ý Nam Phương hoàng hậu rồi vội hô to “Chớ ! Chớ! Không được bắn ! Nếu ai bóp cò thì ta chết trước”. Nhờ lệnh đó mà ông còn đến ngày hôm nay...

Viết về ông thì biết bao trang giấy cũng không đủ, Đại tá Trần Thế Tuyển thay mặt Ban liên lạc CCB Trung đoàn 174 tại tp HCM tặng quà và chúc sức khoẻ vị Trung đoàn trưởng đầu tiên của Trung đoàn mang tên Cao Bắc Lạng,cầu mong cho ông thọ hơn Võ Đại tướng kính yêu.

Đại tá-Nhà báo Trần Thế Tuyển và tôi đã cùng các anh trong BLL CCB Trung đoàn 174 tại Hà Nội về thăm Trung đoàn 174 của Sư đoàn 316 đang đóng quân giữa núi rừng Yên Bái. Cán bộ chiến sỹ của Trung đoàn đón tiếp chúng tôi thân tình thắm thiết như đón những người anh em đi xa mới về. Cuộc gặp gỡ kỳ thú nhưng cũng để lại trong chúng tôi nỗi băn khoăn là 2 Trung đoàn 174 ở 2 miền đất nước chưa kết nối được với nhau để cùng có một cuốn sử trọn vẹn đầy đủ về Trung đoàn Cao-Bắc-Lạng oai hùng. Thăm phòng truyền thống của Trung đoàn, tôi đứng hồi lâu bên các hiện vật bảo tàng thắm máu người lính, đặc biệt là lá cờ “Quyết chiến uyết thắng”. Tôi nghĩ đến lá cờ “Quyết chiến quyết thắng “của Trung đoàn 174- Cao-Bắc-Lạng tung bay trên đồi A1 (Điện Biên Phủ), trên thị xã Lộc Ninh (1972), trên thành phố Buôn Mê Thuột và thị xã Tân An (1975).. và tôi lại nhớ đến gương mặt những người lính Bộ đội Cụ Hồ đầu tiên của Trung đoàn, nhớ đến Trung tá Đặng Văn Việt, vị Trung đoàn trưởng kính yêu của chúng tôi... nhớ đến biết bao nhiêu đồng đội đã ngã xuống trong suốt 70 năm qua trên mọi chiến trường từ Bắc vào Nam và cả trên nước bạn Lào, Campuchia...

“Thân ngã xuống thành đất đai Tổ quốc. Hồn bay lên hoá linh khí quốc gia”. Xin mượn 2 câu thơ của Nhà thơ Trần Thế Tuyển thay cho nén nhang thơm tưởng nhớ những người lính của Trung đoàn 174 đã không còn nữa trong Ngày truyền thống 70 năm này.

Trình Tự Kha