Thứ Sáu, 13/12/2019

Sốt ruột với tốc độ giải ngân vốn ODA

16/09/2019 10:22

“Tình hình giải ngân vốn đầu tư công nói chung và vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài trong một số năm gần đây và năm 2019 rất chậm...”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh tại hội nghị trực tuyến “Tiếp tục thúc đẩy giải ngân nguồn vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài năm 2019” vừa qua.

Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng thẳng thắn đánh giá, tình hình giải ngân vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài trong một số năm gần đây và năm 2019 là rất chậm. Ước giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước 8 tháng đầu năm 2019 là 161.286,316 tỷ đồng, đạt 37,92% so với kế hoạch Quốc hội giao và đạt 41,39 so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đối với nguồn vốn ODA mới giải ngân được 6.480 tỷ đồng, chỉ đạt 10,7% kế hoạch vốn do Quốc hội giao (60.000 tỷ đồng) và 15,7% kế hoạch do Bộ KHĐT thông báo (40.735 tỷ đồng).

Trong 3 năm 2016 - 2018, tổng số vốn đầu tư từ nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài là 137.176 tỷ đồng, đạt 74,53% dự toán được Quốc hội giao. 6 tháng đầu năm 2019, tỷ lệ giải ngân đạt 3,4% kế hoạch được Quốc hội giao, đạt 7,6% kế hoạch được Bộ KH&ĐT giao.

Chi thường xuyên từ nguồn vốn nước ngoài 8 tháng đầu năm 2019 đạt 862 tỷ đồng, bằng 8,5% dự toán Quốc hội phê duyệt. Trong đó có 35 bộ, ngành, địa phương từ đầu năm 2019 đến nay chưa có giải ngân và nhiều bộ, ngành, địa phương có tỉ lệ giải ngân rất thấp, như Bộ Y tế  giả ngân được 4,8%, tỉnh Quảng Ninh giải ngân được 0,5%, tỉnh Quảng Nam giải ngân được 2,3%, tỉnh Hưng Yên mới giải ngân được 8,3%...

tai-xuong-2-w275-h183.jpg

 Hà Nội muốn được áp dụng cơ chế giải ngân theo tiến độ thực hiện, tiến độ cấp vốn...

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho rằng, nguyên nhân của việc giải ngân vốn ODA và vốn vay ưu đãi chậm thời gian qua và từ đầu năm 2019 đến nay chủ yếu tập trung vào các nhóm vấn đề: vướng mắc trong giao kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn chậm, thiếu so với nhu cầu; phân bổ vốn chưa sát với thực tế; điều chỉnh kế hoạch chậm, thủ tục kéo dài; tính sẵn sàng của các dự án đầu tư thấp, hoàn thành thủ tục đầu tư chậm, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, bố trí vốn đối ứng; chậm trễ trong việc hoàn thành các thủ tục về hồ sơ giải ngân thanh toán cũng như ghi thu, ghi chi.

Đại diện Bộ GD&ĐT, nơi có tỉ lệ giải ngân chậm, mới đạt 25% kế hoạch cho biết nguyên nhân lớn là do thiếu vốn đối ứng. Thực tế, vốn ODA đưa về cũng không giải ngân được vì không có vốn đối ứng, do đó cứ làm được một vài tháng lại nằm chờ vốn. Ngoài ra còn có nguyên ngân do thời hạn giao vốn rất chậm, thường là từ tháng 1 đến tháng 3 chỉ là làm kế hoạch và đến quý III mới giải ngân vốn ODA. Mặt khác, các thủ tục thẩm định về thiết kế dự án cơ sở và thiết kế dự án thi công mất hơn 1 năm mới xong. Dự án nào nhanh cũng phải mất nhiều thời gian, có gói thầu thiết bị từ khi mời thầu đến khi giải ngân mất cả năm.

Ông Ngô Văn Quý, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội cũng chỉ ra, Hà Nội cũng giải ngân chậm do nhiều nguyên nhân. Như trường hợp Dự án tuyến đường sắt đô thị thí điểm, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội, năm 2019 kế hoạch giao 3.274 tỷ đồng, tuy nhiên đến cuối tháng 8 mới giao được 1.104 tỷ đồng, đạt 34% kế hoạch. Do đó, để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn ODA và vốn vay ưu đãi, đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn vay nước ngoài thì Bộ KHĐT và Bộ Tài chính cần xem xét sớm có văn bản báo cáo lãnh đạo Chính phủ cho phép Hà Nội được áp dụng cơ chế giải ngân các dự án ODA của Thành phố theo tiến độ thực hiện và tiến độ cấp vốn của nhà tài trợ nước ngoài.

Đại diện tỉnh Thái Nguyên cho biết, tổng kế hoạch vốn ODA năm 2019 tỉnh được giao là 288 tỷ đồng cho 10 dự án đang triển khai trên địa bàn. Đến nay, số vốn được giải ngân đạt 30% kế hoạch. Còn 6 dự án chưa được giải ngân do chủ đầu tư chưa nhận được nhận được nguồn vốn hoặc Dự án vẫn đang trong giai đoạn lựa chọn nhà thầu...

Phát biểu tại Hội nghị, ông Trần Xuân Hà – Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, nguyên nhân chính của việc giải ngân ODA chậm là là tính sẵn sàng của các dự án đầu tư, như việc điều chỉnh kế hoạch vốn, tăng tổng mức đầu tư, triển khai theo trình tự thủ tục thường rất kéo dài. Hơn nữa, nhiều dự án gặp nhiều khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng. Khâu tổ chức đấu thầu, ký kết hợp đồng với các nhà thầu cũng vướng mắc, có trường hợp dự án được ghi kế hoạch, giao vốn nhưng lại không đủ điều kiện giải ngân rút vốn.

“Có những chương trình dự án không được ghi đủ kế hoạch vốn, điều này đòi hỏi trách nhiệm các bộ, ngành địa phương, các ban quản lý dự án quan tâm quyết liệt tháo gỡ khó khăn vướng mắc…”, ông Trần Xuân Hà nhấn mạnh. Theo đó, ông Hà yêu cầu các đia phương phải giải quyết các nội dung vướng mắc khác liên quan đến vấn đề vay vốn về cho vay lại tại địa phương mình.

Nói về giải pháp cho việc giải ngân ODA, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh, việc này đòi hỏi phải có các biện pháp quyết liệt hơn nữa thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nói chung và vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài nói riêng. Chúng ta phải tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ tình hình giải ngân vốn, làm rõ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, xác định lý do tồn tại là gì. Có phải do sự chuẩn bị thực hiện của các chương trình, dự án chưa tốt, hay do việc phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn, thông báo dự toán năm 2019, hay do công tác hoàn thiện thủ tục giải ngân, ghi thu ghi chi...

“Bộ Tài chính đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ kiến nghị các nhóm biện pháp đối với những vướng mắc hiện nay. Trên cơ sở đó, các bộ chủ quản, cơ quan tài chính các cấp hoàn thành việc giao, nhập và phê duyệt các dự án có cơ sở giải ngân hết kế hoạch vốn trong thời gian còn lại năm 2019. Đối với các dự án không thể giải ngân hết kế hoạch trong năm 2019, cho phép các bộ, ngành và địa phương được đưa phần vốn chưa sử dụng hết vào kế hoạch năm 2020 nhằm hoàn thành dứt điểm các dự án đang triển khai…”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh.

 

Lam Giang