Thứ Hai, 14/10/2019

Đề xuất giảm giờ làm việc: Nhiều doanh nghiệp lo!

14/09/2019 11:21

Đề xuất giảm giờ làm việc tiêu chuẩn từ 48 giờ/tuần hiện nay xuống 44 giờ/tuần theo dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) sẽ được Quốc hội xem xét thông qua trong kỳ họp Quốc hội tới.

Bên cạnh vấn đề tăng tuổi nghỉ hưu, thì tăng giờ làm thêm, cách tính tiền làm thêm giờ, giờ làm việc bình thường, giấy phép đối với lao động nước ngoài… cũng đang được rất nhiều doanh nghiệp quan tâm và có nhiều ý kiến trái chiều trong Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi).

Theo các chuyên gia kinh tế, xu hướng chung của thế giới khi kinh tế phát triển đạt đến trình độ nhất định, nhiều quốc gia đã giảm giờ làm việc tiêu chuẩn cho người lao động. Tuy nhiên, đối với nước ta, trình độ phát triển, năng suất lao động và thu nhập GDP bình quân đầu người còn thấp so với các nước trong khu vực.

GDP/người của Việt Nam năm 2018 là 2.551 USD đứng thứ 131, chỉ cao hơn Campuchia và Myanmar nhưng thấp hơn cả Lào (129). Còn Thái Lan gấp Việt Nam 3,2 lần, Malaysia gấp 5 lần, trong khi hầu hết các các nước vẫn duy trì thời gian làm việc 48 giờ/tuần. 

Việt Nam là nước đang phát triển, nếu giảm 4 giờ làm việc trong 1 tuần có nghĩa là giảm 8,3% lượng của cải vật chất mà các đối tượng chịu tác động của Bộ Luật Lao động đóng góp vào GDP cho xã hội, tức là sẽ giảm GDP và GDP/người. Như vậy là rất khó theo kịp các nước trong khu vực.

Theo ông Trương Văn Cẩm, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (Vitas): Việc giảm giờ làm thêm trong bối cảnh doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn sẽ làm gia tăng gánh nặng. Từ đó, gây tác động xấu tới doanh nghiệp và nền kinh tế. Hiện nay, ngay cả khi Việt Nam quy định về giờ làm việc tiêu chuẩn là 48 giờ/tuần thì các doanh nghiệp của nhiều ngành nghề như dệt may, da giày đã phải bố trí làm thêm giờ hết thời gian được phép 300 giờ/năm theo quy định.

Với ngành dệt may, xét trên quy mô sản xuất hiện tại, nếu giảm mỗi tuần 4 giờ làm việc, tức là giảm 208 giờ/lao động/năm thì kim ngạch xuất khẩu sẽ giảm tối thiểu trên 3 tỷ USD/năm. Hơn nữa, để duy trì cùng một khối lượng sản xuất và kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may như hiện nay, các doanh nghiệp sẽ phải tuyển thêm lao động, gây phát sinh chi phí hàng nghìn tỷ đồng.

det-may-2-w600-h479.jpg

Đối với người lao động, khi sản lượng giảm, doanh nghiệp tăng chi phí đồng nghĩa giảm hiệu quả cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người lao động và các phúc lợi khác

Ông Trương Văn Cẩm đưa ra phép tính: nếu giảm 4 giờ/tuần x 52 tuần x 2,8 triệu lao động = 582.400.000 giờ. Rồi sau đó lấy 582.400.000 giờ : 2.288 giờ/lao động/năm = 254.500 lao động. Chí phí tăng thêm khi giảm thời gian làm việc của toàn ngành = 254.500 người x 8 triệu đồng/người/tháng x 12 tháng = 24.432 tỷ đồng/năm. Điều này không khả thi trong điều kiện hiện ngành dệt may đang khan hiếm lao động, có sự cạnh tranh để tuyển lao động, nhất là lao động có tay nghề, chưa kể làm tăng chi phí và giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, đối với các ngành đang áp dụng 200 giờ làm thêm/năm thì không những không còn giờ làm thêm mà còn âm 8 giờ so với hiện hành (200 giờ - 208 giờ = âm 8 giờ/năm). Với các ngành đặc thù hiện đang áp dụng 300 giờ/năm thì chỉ còn 92 giờ/năm (300 giờ/năm – 208 giờ = 92 giờ/năm). Giả sử như dự thảo đưa ra là 400 giờ/năm cũng giảm 108 giờ so với hiện nay (400 giờ - 208 giờ = 192 giờ). Trong khi từ nhiều năm nay các doanh nghiệp dệt may và một số ngành khác đã liên tục đề nghị nhà nước nới khung giờ làm thêm để tạo điều kiện cho sản xuất.

Đối với người lao động, khi sản lượng giảm, doanh nghiệp tăng chi phí đồng nghĩa giảm hiệu quả cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người lao động và các phúc lợi khác.

Cũng đồng tình với ý kiến của đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (VASEP) cho biết, theo tính toán của VASEP, nếu giảm giờ làm việc như hiện nay từ 48 giờ xuống còn 44 giờ/tuần, các doanh nghiệp sẽ phải tăng thêm chi phí cho 4 giờ/tuần từ thời gian làm việc bình thường sang trả lương theo giờ làm thêm.

Với mức, trả lương giờ làm thêm là 150% với làm thêm ngày thường, 200% với ngày nghỉ và 300% ngày lễ, Tết ước tính, một doanh nghiệp thuỷ sản quy mô 2.000 lao động sẽ phải trả thêm khoảng 5 tỷ đồng/năm. Trong khi đó, giờ làm việc trong khoảng 40 – 44 giờ/tuần đa phần thuộc các quốc gia phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Singapore, còn các nước đang phát triển và phần lớn các quốc gia mới nổi đều quy định giờ làm việc ở mức 48 giờ/tuần.

det-may-2-w600-h479.jpg

Đối với giờ làm thêm nhiều ý kiến đồng tình với nội dung giữ nguyên quy định giờ làm thêm theo ngày

“Tính chất hoạt động của doanh nghiệp thuỷ sản là sản xuất phụ thuộc vào nguồn tài nguyên khai thác từ ngư dân, có tính mùa vụ và sản phẩm về nhà máy là phải chế biến ngay, thậm chí, có doanh nghiệp còn vi phạm quy định về giờ làm thêm để có thể giao hàng đúng hạn, tránh bị phạt hợp đồng hoặc phải giao hàng bằng máy bay. Do đó, không thể tháng nào cũng như tháng nào mà áp trần giờ làm việc bình thường 44 giờ/tuần, mức trần làm thêm giờ theo tháng là 40 giờ/tháng, và áp cả khung giờ làm thêm là 400 giờ/năm (đối với những ngành nghề đặc biệt). Như vậy, việc Dự thảo luật đưa ra ba mức trần giờ làm thêm là làm khó nhiều doanh nghiệp”- Đại diện VASEP nêu quan điểm.

Bà Đỗ Thuý Hương, Hiệp hội Điện tử Việt Nam cũng nêu quan điểm: Bản thân các doanh nghiệp không hề có mong muốn tăng ca, làm thêm giờ vì tiền trả lên đến hơn 200- 300% lương, nhưng do lĩnh vực điện tử yêu cầu lao động phải có tay nghề, do đó khó tuyển lao động, bắt buộc phải tăng giờ làm thêm. Với cách tính luỹ tiến như Dự thảo luật sẽ làm thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Điều này không phù hợp với ý nghĩa của việc sửa đổi Bộ luật Lao động là hài hòa các mối quan hệ, chưa có sự công bằng giữa người lao động và chủ sử dụng lao động.

Với lý lẽ nêu trên, đại diện các hiệp hội đề nghị không đưa nội dung giảm giờ làm việc tiêu chuẩn từ 48 giờ/tuần xuống 44 giờ/tuần vào dự thảo Bộ luật Lao động.

Đối với giờ làm thêm nhiều ý kiến đồng tình với nội dung giữ nguyên quy định giờ làm thêm theo ngày tức là không quá 50% thời gian làm việc bình thường trong một ngày. Các chuyên gia so sánh, các nước trong khu vực quy định giờ làm thêm theo tháng không quá khắt khe như Việt Nam. Cụ thể: Nhật Bản quy định 45 giờ/tháng, Thái Lan 36 giờ/tuần, Malaysia 104 giờ/tháng, Singapore 72 giờ/tháng, Indonesia 56 giờ/tháng, Lào 45 giờ/tháng, Philipines và Campuchia không khống chế. Trong khi đó, Việt Nam lại quy định quá chặt.

Theo đó một số hiệp hội đặc thù đề xuất không quy định giờ làm thêm theo tháng hoặc nếu có quy định thì nới rộng như quy định chung của các nhãn hàng là không quá 48 giờ/tháng. 

Về chi trả tiền làm thêm giờ, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam nêu quan điểm: Nhìn thẳng vào thực tế hoạt động hiện nay của doanh nghiệp, với quy định tính lũy tiến lương làm thêm giờ như dự thảo đề xuất, doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều khó khăn, đẩy chi phí nhân công lên cao, giá thành sản phẩm theo đó cũng tăng vọt.

“Bởi nếu tính lũy tiến tiền lương làm thêm giờ, thì doanh nghiệp nhỏ và vừa (chiếm 90% tổng số doanh nghiệp hiện nay) sẽ là những đối tượng chịu tác động trực tiếp, làm cho năng lực và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước giảm mạnh. Trong đó, các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày, điện tử, tác động sẽ nhiều nhất. Chính vì vậy, nên giữ nguyên quy định về tiền lương làm thêm giờ như hiện nay…:” – Ông Cẩm nói.

Quang Hùng

Clip đang được xem nhiều nhất: Thanh Hoá: Bà hoả thiêu rụi hàng trăm ki ốt chợ trong đêm