Thứ Sáu, 22/11/2019

Vụ CPL tranh chấp với Công ty Hồng Phát: Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam nói gì?

11/10/2019 12:30

Đề cập đến vụ tranh chấp giữa China Policy Limited (CPL) và Công ty cổ phần Địa ốc Hồng Phát ( Công ty Hồng Phát), Tiến sỹ Phan Trung Hoài, Phó Chcủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam nhận định Thỏa thuận khung hai bên ký kết là vô hiệu.

Dự án không đủ điều kiện chuyển nhượng

 

Như đã thông tin, Công ty Hồng Phát được UBND tỉnh Long An giao làm chủ đầu tư, thực hiện dự án khu dân cư cao cấp và trường đua ngựa tại huyện Đức Hòa. Ngày 01/06/2007, Công ty Hồng Phát ký “Thoả thuận khung” (viết tắt là TTK) với CPL, hai bên dự định ký kết một hợp đồng thành lập Công ty liên doanh để thực hiện dự án, Hồng Phát góp vốn 30% bằng giá trị quyền sử dụng đất (QSDĐ), CPL góp 70% vốn bằng tiền mặt. CPL ứng trước 15,6 triệu USD để trả tiền đền bù đất...

Quá trình hợp tác xảy ra tranh chấp, CPL khởi kiện đến Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (viết tắt là VIAC) yêu cầu thành lập liên doanh. Ngày 25/4/2013, VIAC ra phán quyết trọng tài (PQTT): Hai bên tiếp tục thực hiện TTK, sẽ thành lập “Công ty liên doanh”.

vu-cpl-w800-h450.jpg

Một góc dự án

PQTT khiến vụ việc tranh chấp kéo dài hơn 10 năm bởi việc lập công ty liên doanh phải do sự tự nguyện của các bên liên quan. Ngoài ra, CPL không có tư cách pháp nhân, có dấu hiệu đầu tư “chui”, chuyển ngoại tệ trái luật, không đủ tư cách để liên doanh...

Nghiên cứu vụ việc, Tiến sỹ Phan Trung Hoài nhận định về tư cách chủ thể của CPL: Theo quy định về đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, văn bản số 1606/ANCTNB-P4 ngày 7/11/2018, Cục An ninh chính trị nội bộ - Bộ Công an có nội dung xác định rõ: Đến nay CPL không có thông tin về đăng ký đầu tư, đăng ký kinh doanh và chưa được cấp phép hoạt động thương mại tại Việt Nam.

Văn bản số 2463/BKHĐT-PC ngày 17/4/2018 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư xác định: “Trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài không thực hiện thủ tục đăng ký hoặc thẩm tra để được cấp Giấy chứng nhận đầu tư khi bỏ vốn vào dự án tại Việt Nam thì không có cơ sở để tổ chức, cá nhân này thực hiện quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư đối với dự án đầu tư theo quy định của pháp luật đầu tư”. Ngày 8/5/2018, Bộ Xây dựng có Văn bản số 83/BXD-QLXD trả lời: CPL chưa thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam thì chưa được hoạt động kinh doanh bất động sản tại Việt Nam.

tien-sy-luu-binh-nhuong-w1000-h627.jpg

Tiến sỹ Lưu Bình Nhưỡng, Phó Trưởng ban Dân nguyện Quốc hội

Từ phân tích trên, Tiến sỹ Phan Trung Hoài nhân định tại thời điểm các bên thoả thuận ký kết TTK, dự án không đủ điều kiện chuyển nhượng. Bởi lẽ lúc đó, dự án chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đầu tư, chưa hoàn thành việc bồi thường giải phóng mặt bằng, Công ty Hồng Phát chưa được cấp GCNQSDĐ. Hơn nữa, Công ty Hồng Phát và CPL lại thoả thuận chuyển nhượng Dự án này cho một công ty liên doanh chưa được thành lập.

Tại Công văn số 864/TCQLĐĐ-CSPC ngày 16/05/2018 của Tổng cục Quản lý đất đai - Bộ Tài nguyên và Môi trường nêu rõ: Thời điểm năm 2007, Công ty Hồng Phát chưa đáp ứng đủ các điều kiện để thực hiện quyền góp vốn bằng quyền sử dụng đất của dự án để hợp tác sản xuất kinh doanh với CPL.

Tiến sỹ Phan Trung Hoài nhận định: Căn cứ quy định tại Điều 122, 128 Bộ luật dân sự năm 2005, TTK giữa CPL và Hồng Phát ký kết ngày 1/6/2007 là giao dịch vô hiệu.

Nhiều kiến nghị đáng lưu ý

Tiến sỹ Phan Trung Hoài đã có bản kiến nghị, nêu ba điểm để giải quyết dứt điểm vụ việc. Thứ nhất, cần xem xét và đánh giá đúng bản chất, hiệu lực pháp lý của TTK ngày 1/6/2007 chỉ là văn bản ghi nhận ban đầu giữa các bên để tiến tới đàm phán, ký kết Hợp đồng chính thức. Muốn thực thi TTK, hai bên phải đàm phán, ký kết  Hợp đồng liên doanh. Từ đó tiến tới thành lập một pháp nhân mới là công ty TNHH hai thành viên với một thành viên là Công ty Hồng Phát, một thành viên là CPL. Đây là hình thức liên doanh giữa một bên Việt Nam và một bên nước ngoài để thành lập công ty liên doanh theo Luật đầu tư năm 2005 (hiệu lực từ 01/07/2006).

Hiện tại, Luật Đầu tư năm 2005 hết hiệu lực, được thay thế bằng Luật Đầu tư năm 2014 (hiệu lực từ 1/7/2015), nên các thỏa thuận trong TTK trên cơ sở Luật Đầu tư năm 2005 đến nay không còn phù hợp, các bên cũng không đạt được thỏa thuận thực hiện. Theo đề xuất ngày 15/1/2019 của CPL, nếu không thể thỏa thuận được việc thực hiện TTK, mỗi bên cần tính đến việc chấm dứt TTK.

tien-sy-luu-binh-nhuong-w1000-h627.jpg

Tiến sỹ Phan Trung Hoài, Phó chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam

Thứ hai, cần xem xét, đánh giá nội dung PQTT về phương diện pháp lý chỉ mang tính chất khuyến nghị, không có căn cứ để thi hành. Bởi lẽ, đối tượng mà PQTT buộc Công ty Hồng Phát phải thi hành không phải là một hành vi cụ thể (hay một nghĩa vụ về tài sản cụ thể) mà buộc doanh nghiệp phải thực hiện hoạt động hợp tác đầu tư theo TTK, trong khi việc này lại đòi hỏi sự hợp tác thiện chí của cả hai phía.

Mặt khác, giữa nội dung của PQTT và phạm vi thi hành án theo các quyết định thi hành án và ủy thác thi hành án không có nội dung nào liên quan việc quyết định ngăn chặn đối với 13 GCNQSDĐ mà UBND tỉnh Long An đã cấp cho Công ty Hồng Phát. Vì thế, Tiến sỹ Phan Trung Hoài kiến nghị Tổng cục Thi hành án Dân sự (THADS) Bộ Tư pháp xem xét, kết luận về khiếu nại của Hồng Phát liên quan việc Chấp hành viên Cục TTHDS tỉnh Long Anh ban hành Quyết định số 07 ngày 18/12/2018 không có căn cứ pháp lý, theo hướng hủy bỏ quyết định nói trên, giải tỏa việc ngăn chặn đối với 13 GCNQSDĐ mà Công ty Hồng Phát đã được cấp nhằm tránh gây thêm thiệt hại cho Hồng Phát trong quá trình triển khai thực hiện dự án.

Thứ ba, các ý kiến đề xuất của CPL về chia tách dự án là không có căn cứ pháp lý và thực tế vì cho đến thời điểm hiện nay, Công ty Hồng Phát vẫn đang là Chủ đầu tư duy nhất của dự án, phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Còn CPL không phải chịu bất cứ trách nhiệm nào trước luật pháp Việt Nam về tiến trình và kết quả thực hiện dự án.

Tiến sỹ Phan Trung Hoài cho biết ông đã gửi bản kiến nghị đến Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình và lãnh đạo nhiều cơ quan chức năng. Ông mong muốn vụ việc sẽ được giải quyết thấu đáo, chấm dứt việc kéo dài quá trình thi hành án liên quan phán quyết của VIAC không phù hợp quy định của pháp luật, góp phần tạo lập môi trường đầu tư thuận lợi của tỉnh Long An.

Trao đổi với báo chí về việc Cục THADS tỉnh Long An lấy lý do thi hành Phán quyết trọng tài (PQTT) theo yêu cầu của CPL, ngăn chặn toàn bộ 13 QSDĐ của Công ty Hồng Phát bằng quyết định (QĐ) số 07/QĐ-CTHADS ngày 18-12-2018, Tiến sỹ Lưu Bình Nhưỡng - Phó trưởng Ban Dân nguyện Quốc hội nêu quan điểm:

PQTT không yêu cầu xử lý về tài sản, không cho phép ai áp bất kỳ loại tài sản nào của Công ty Hồng Phát nhưng Cục THADS tỉnh Long An lại ngăn chặn 13 QSDĐ của Hồng Phát; đây là kiểu “đắp đập, be bờ” ngăn dòng chảy của sản xuất kinh doanh.

QĐ số 07/QĐ-CTHADS không chỉ đi ngược lại chỉ đạo của Tổng cục THADS mà còn trái với kết luận của Bộ Tư pháp và các cơ quan chức năng, thể hiện sự không nghiêm, tạo ra tiền lệ xấu, gây suy giảm lòng tin của người dân đối với các cơ quan thực thi pháp luật.

Tôi được biết, Công ty Hồng Phát đã khiếu nại QĐ số 07/ QĐ-CTHADS, thẩm quyền giải quyết khiếu nại hiện nay thuộc Tổng cục THADS. Tôi đề nghị khẩn trương xem xét, giải quyết theo luật định vì đã quá hạn. Để kéo dài, thiệt hại cho doanh nghiệp sẽ ngày càng nghiêm trọng, khó khắc phục.

An Dương