Thứ Tư, 12/05/2021

Vụ án Khu dân cư Làng Chài (Điện Bàn, Quảng Nam): Cơ quan điều tra “hiểu sai' quy định?

10/04/2021 19:00

Quá trình điều tra sai phạm trong bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án Khu dân cư dịch vụ - du lịch Làng Chài, Công an tỉnh Quảng Nam đã khởi tố hàng loạt cán bộ liên quan. Tuy nhiên, một số bị can cho rằng cơ quan điều tra áp dụng sai các quy định của pháp luật…

Trung tâm Phát triển quỹ đất thẩm định “khống” nhiều công trình

Ngày 24/3/2020, Công an tỉnh Quảng Nam ban hành Kết luận điều tra số 45/PC03 đề nghị truy tố ông Đinh Hùng Liên - nguyên Chủ tịch UBND phường Điện Dương, và một số bị can là cán bộ của UBND thị xã Điện Bàn.

Công an tỉnh Quảng Nam xác định hành vi của ông Liên và các bị can đã “Vi phạm các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất” tại dự án Khu dân cư dịch vụ - du lịch Làng Chài, phường Điện Dương, thị xã Điện Bàn (dự án Làng Chài) gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 1 tỷ đồng.

khu-dan-cu-lang-chai-w1280-h720.jpg

Một góc Dự án Làng Chài

Theo đó, ngày 29/10/2015, UBND thị xã Điện Bàn có Thông báo thu hồi đất số 538/TB-UBND để thực hiện dự án. Đến ngày 9/12/2015, Trung tâm Phát triển quỹ đất thị xã Điện Bàn (TTPTQĐ) tổ chức khảo sát, kiểm tra thực tế hiện trường, lập biên bản thể hiện nội dung có 2 trại tôm của ông Lê Thanh Sáu và ông Văn Đức Liễu xây mới. Sau đó, ông Liên được xác định đã ký xác nhận vào biên bản. Đồng thời, trong hai ngày 20-21/12/2015, ông Liên tiếp tục ký hợp đồng thuê đất số 51b, 52b cho ông Sáu và con trai ông Liễu là Văn Đức Thắng.

Công an tỉnh Quảng Nam xác định hành vi ký hợp đồng này là trái so với điểm đ, khoản 1, Chỉ thị số 03/CT-BTNMT ngày 01/12/2010 của Bộ TN&MT về việc: “Không được thực hiện các giao dịch về quyền sử dụng đất mà đã có thông báo thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền”. Tiếp đó, ông Liên ký vào biên bản kiểm kê đất đai, tài sản trên đất có nội dung “hồ sơ làm trên đất thuê của UBND phường” để làm cơ sở bồi thường cho 2 trại tôm xây mới này. Hành vi của ông Liên đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 1 tỷ đồng.

khu-dan-cu-lang-chai-w1280-h720.jpg

Biên bản kiểm kê tài sản của ông Văn Đức Liễu không có ngày tháng và chữ ký của ông Liên

Không đồng ý với cáo buộc, ông Liên đã gửi đơn kêu oan tới nhiều cơ quan chức năng và báo chí cho rằng bản thân chỉ ký vào 1 biên bản kiểm kê đất đai và tài sản trên đất. Tuy nhiên, các cơ quan điều tra, truy tố lại cho rằng ông ký vào 2 biên bản để tăng phần trách nhiệm. Bên cạnh đó, biên bản có dòng “hồ sơ làm trên đất thuê của UBND phường” hoàn toàn không ghi rõ số hợp đồng, ngày, tháng… Đồng thời nội dung, tiêu đề của biên bản đều thể hiện khối lượng, số lượng tài sản trên đất chứ không phải yêu cầu phường xác nhận nguồn gốc đất. Hơn nữa, ông Liên cho rằng “hoàn toàn không ký giáp lai giữa các trang của biên bản và hợp đồng đính kèm. Tuy nhiên cơ quan điều tra, tố tụng vẫn lấy làm căn cứ buộc tội”.

Đối với 2 hợp đồng số 51b và 52b, ông Liên cho biết UBND phường có ký, đồng ý cho xây dựng. Vậy nhưng từ thời điểm ký hợp đồng ngày 20-21/12/2015 đến khi lập phương án chi trả bồi thường, 2 trại tôm của ông Sáu, Liễu hoàn toàn không phát sinh công trình mới. Việc này Tổ quy tắc đô thị phường Điện Dương đã có giấy xác nhận.

Bên cạnh đó, trong Điều 2 của Hợp đồng cho thuê đất giữa UBND phường Điện Dương với các hộ dân quy định nếu Nhà nước có chủ trương thu hồi thì người thuê phải tự tháo dỡ công trình và bàn giao mặt bằng. “Vì vậy, 2 hợp đồng tôi ký không phải là cơ sở để tính giá trị bồi thường. Đồng thời, 2 trại tôm này không phát sinh công trình xây mới nhưng Tổ bồi thường số 1 của TTPTQĐ vẫn kiểm kê và xác nhận khối lượng, trình phương án phê duyệt đền bù thì rõ ràng trách nhiệm thuộc về đơn vị này”- ông Liên lý giải.

khu-dan-cu-lang-chai-w1280-h720.jpg

Đơn kêu cứu của ông Đinh Hùng Liên

Cơ quan điều tra bỏ qua nhiều quy định?

Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án, luật sư Nguyễn Mạnh Linh - Giám đốc Công ty Luật Tân Đại Thịnh và Cộng sự, Đoàn Luật sư TP.Hồ Chí Minh cho rằng, Công an tỉnh Quảng Nam đã “bỏ qua” nhiều quy định tại Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan tới bồi thường giải phóng mặt bằng. “Từ đó, Công an tỉnh Quảng Nam đã xác định hành vi của ông Liên cấu thành tội “Vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất” là hoàn toàn sai”, luật sư Linh khẳng định.

Theo luật sư Nguyễn Mạnh Linh, căn cứ điểm b, khoản 1, Điều 69, Điều 71  Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thì UBND phường Điện Dương chỉ có trách nhiệm hỗ trợ và phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng để vận động, thuyết phục người dân triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất…

khu-dan-cu-lang-chai4-w720-h1280.jpg

Giấy xác nhận của UBND phường Điện Dương trong thời gian 30/10/2015 đến ngày 20/6/2016 trên địa bàn phường không có công trình xây mới

Tại Mục III Báo cáo thẩm định số 71/BC-HĐTĐ ngày 2/6/2016 của Hội đồng thẩm định UBND thị xã Điện Bàn đã xác định: Chi nhánh TTPTQĐ Điện Bàn có trách nhiệm: “Tập hợp đầy đủ hồ sơ pháp lý có liên quan, kiểm tra xác định khối lượng thực tế phải bồi thường, hỗ trợ và tiến hành chi trả bồi thường hỗ trợ theo quy định….

Bên cạnh đó, Kết luận thanh tra số 579/KL-UBND về sai phạm tại dự án Làng Chài của UBND thị xã Điện Bàn cũng chỉ rõ: “TTPTQĐ là đơn vị chịu trách nhiệm lập phương án chi tiết đối với từng tổ chức, cá nhân, hộ gia đình bị thu hồi đất trên cơ sở tổng hợp số liệu kiểm kê, xử lý các thông tin liên quan của từng trường hợp; áp dụng tính giá bồi thường về đất, tài sản; áp dụng pháp luật để xác định mức bồi thường cho từng hộ, trình cơ quan chuyên môn thẩm định và UBND thị xã phê duyệt”.

“Như vậy căn cứ vào các quy định cho thấy TTPTQĐ phải là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc đánh giá, thẩm định khối lượng cũng như xác định hồ sơ pháp lý có đủ điều kiện đền bù hay không. UBND phường Điện Dương không phải thực hiện nhiệm vụ này. Tuy nhiên, Công an tỉnh Quảng Nam lại có dấu hiệu “bỏ qua” nhiều văn bản này để từ đó xác định trách nhiệm liên đới của ông Liên là không đảm bảo cơ sở pháp lý”, luật sư Linh khẳng định.

Một trong những căn cứ để Công an tỉnh Quảng Nam truy tố ông Liên là do đã ký 2 hợp đồng thuê đất trái Chỉ thị 03/CT-BTNMT. Tuy nhiên, trao đổi về điều này, luật sư Trần Quốc Toản, Văn phòng Luật sư Trần Quốc Toản, Hà Nội cho rằng: “Việc cơ quan điều tra căn cứ vào điểm đ, khoản 1 của Chỉ thị số 03/CT-BTNMT để làm căn cứ buộc tội bị can Liên là không chính xác. Bởi Chỉ thị số 03 là văn bản hành chính chỉ đạo hoạt động chuyên môn về quản lý đất đai của cơ quan có thẩm quyền tới các địa phương. Văn bản này không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Vì vậy, điều tra viên lấy Chỉ thị này làm căn cứ buộc tội ông Liên là không đúng...”.

Trước sự việc này, dư luận đang mong chờ Tỉnh uỷ Quảng Nam sớm chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, giám sát quá trình điều tra, truy tố, tránh gây oan sai tạo dư luận xấu, hoang mang cho cán bộ và người dân…

Công lý và Xã hội sẽ tiếp tục thông tin.

Qua trao đổi, ông Đặng Hữu Lên, Bí thư Thị uỷ Điện Bàn cho rằng: “Nếu như tổ kiểm kê phát hiện được những hợp đồng này là vô giá trị thì cán bộ lập phương án không nên tính bồi thường. Lỗi này là lỗi của tổ lập phương án chứ không phải là lỗi của cán bộ cấp dưới của anh được. Vụ án này đã cũng kéo dài rất lâu mà vẫn chưa xong vô hình chung đã và đang làm cho cán bộ của địa phương hoang mang, có tâm lý lo sợ ở trong các dự án khác...”.

 

Nhóm PV