Chủ Nhật, 15/12/2019

Sai phạm tại dự án nhà máy Lọc dầu Vũng Rô (Phú Yên): Nhiều vấn đề chưa được cấp sơ thẩm xem xét, làm rõ

21/11/2019 09:30

Đầu tháng 11/2019, TAND tỉnh Phú Yên mở phiên sơ thẩm xét xử vụ án “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Dù đã điều tra bổ sung, nội dung truy tố của Viện Kiểm sát không có gì mới so với bản cáo trạng lần đầu...

Dự án nhà máy nhà máy lọc dầu Vũng Rô (Phú Yên) là dự án lớn thứ ba trong cả nước, sau dự án Liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn (Thanh Hóa) và Nhà máy lọc dầu Dung Quất (Quảng Ngãi). Trong quá trình triển khai thực hiện dự án, có đến 15 cán bộ công chức Nhà nước vướng vòng lao lý, vụ án đến nay đã trải qua hơn 5 năm chưa có hồi kết.

Ngày 14/9/2016, TAND tỉnh Phú Yên đưa vụ án ra xét xử lần đầu, 16 bị cáo hầu tòa, 81 người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan tham gia vụ án. Bản án số 19/2016/HSST tuyên bố tất cả các bị cáo phạm tội “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.

Trong đó, tuyên phạt bị cáo Nguyễn Tài (nguyên chủ tịch UBND huyện Đông Hòa) 12 năm tù; Nguyễn Kích (nguyên Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Đông Hòa) 10 năm tù; Huỳnh Ngọc Thắng (nguyên Phó Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Đông Hòa) 4 năm tù;  Huỳnh Ngọc Sương (nguyên phó chủ tịch UBND huyện Đông Hòa): 3 năm tù, cho hưởng án treo; Nguyễn Kỳ Tổng (nguyên Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường, huyện Đông Hòa): 2 năm 6 tháng tù, cho hưởng án treo; Lê Văn Hoàng (nguyên chủ tịch UBND xã Hòa Tâm, huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên): 2 năm sáu tháng tù, cho hưởng án treo; 9 bị cáo còn lại bị tuyên từ 1 năm đến 2 năm sáu tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

phien-toa-vung-ro-1-w600-h417.jpg

Toàn cảnh  phiên tòa

Trong vụ án này, chỉ duy nhất có bị cáo Nguyễn Hữu Phí là một người đại diện cho hộ dân có diện tích đất bị thu hồi nhưng bị cho là đồng phạm với vai trò giúp sức nhưng bị cáo trên khi thực hiện hành vi phạm tội.

Ngày 25/9/2017, TAND cấp cao tại Đà Nẵng đưa vụ án ra xét xử phiên phúc thẩm, ban hành Bản án số 236/2017/HSPT. Theo đó, tuyên hủy bản án hình sự sơ thẩm để điều tra làm rõ một số nội dung liên quan đến vụ án mà cấp phúc thẩm không thể làm rõ. Cụ thể như: việc giám định thiệt hại của Nhà nước do hành vi mà các bị cáo đã xâm phạm; xác định rõ các đối tượng được chi trả tiền theo các quyết định hành chính cá biệt đã ban hành làm căn cứ truy trách nhiệm của các cá nhân liên quan; xác định lại nguồn gốc đất của ông Nguyễn Hữu Phí để tính toán lại phần tài sản được bồi thường, hỗ trợ...

Trong quá trình điều tra bổ sung, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Yên chỉ tiến hành lấy lời khai của các bị cáo rồi kết luận điều tra (số 03/KL-CSĐT-PC03 ngày 16/10/2018) mà không thực hiện điều tra làm rõ những nội dung mà Tòa án cấp cao tại Đà Nẵng yêu cầu với lý do “không cần thiết”.

 Vụ án quay lại cấp sơ thẩm lần thứ hai diễn ra trong 3 ngày (ngày 6,7,8/11/2019). Trong ba ngày xét xử liên tiếp nhưng không có sự tham dự của bất cứ một Điều tra viên nào trong vụ án với lý do “bận công tác”. Giải thích cho sự vắng mặt của Điều tra viên, vị Thẩm phán chủ tọa phiên tòa cho rằng “bộ luật tố tụng hình sự hiện hành không quy định việc Tòa án có quyền áp giải Điều tra viên đến Tòa tham dự tố tụng”(!).

Tại phiên tòa, hai luật sư bào chữa cho ông Nguyễn Tài là Luật sư Ngô Thành Ba và Luật sư Tạ Ngọc Sơn thuộc Đoàn luật sư thành phố Hà Nội đưa ra yêu cầu cần phải trả hồ sơ điều tra bổ sung vì còn nhiều nội dung của vụ án chưa được làm rõ, không đủ căn cứ để tuyên án.

phien-toa-vung-ro-1-w600-h417.jpg

Các bị cáo tại phiên tòa

Trong đó, các luật sư phân tích, tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng có cấu thành tội phạm vật chất, do đó, hậu quả là yếu tố bắt buộc, là điều kiện quan trọng để xác định có tội phạm hay không. Việc Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Yên không yêu cầu trưng cầu giám định thiệt hại trong vụ án là một thiếu sót nghiêm trọng. Do đó, vụ án cần phải trả hồ sơ để làm rõ thiệt hại về tài sản của Nhà nước trong vụ án.

Bên cạnh đó, các luật sư cũng cho rằng ông Nguyễn Tài là người có nhân thân tốt, có nhiều đóng góp cho địa phương, có nơi cư trú ổn định, rõ ràng, việc sử dụng biện pháp ngăn chặn là bắt tạm giam đối với ông là điều không cần thiết. Do đó, Hai luật sư đều đề nghị Tòa án tỉnh Phú Yên thay đổi biện pháp ngăn chặn từ tạm giam sang cấm đi khỏi nơi cư trú.

Sau 3 ngày xét xử, TAND tỉnh Phú Yên đã tiến hành tuyên án. Theo đó, giữ nguyên kết quả như phiên xét xử sơ thẩm lần thứ nhất. Điều này cũng có nghĩa là tất cả các yêu cầu của bản án phúc thẩm lần thứ nhất của TAND cấp cao tại Đà Nẵng đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Phú Yên bỏ qua một cách đáng kinh ngạc.

Vụ án này thực sự nhận được sự quan tâm rất lớn từ nhân dân tỉnh Phú Yên. Hy vọng, tại phiên xét xử phúc thẩm lần thứ hai của TAND cấp cao tại Đà Nẵng sẽ có một bản án công tâm, một phán quyết công bằng, đúng quy định của pháp luật, đảm bảo niềm tin của nhân dân vào công lý.

Theo cáo trạng của Viện KSND tỉnh Phú Yên, ngày 5/9/2012, UBND tỉnh Phú Yên có thông báo về thu hồi đất để thực hiện dự án Nhà máy lọc dầu Vũng Rô tại xã Hòa Tâm, H.Đông Hòa và đã giao cho UBND H.Đông Hòa thực hiện thu hồi đất.

Ngày 23/2/2013, UBND tỉnh Phú Yên có thông báo số 100/TB-UBND kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên về việc thông qua kế hoạch tổng thể triển khai dự án Nhà máy lọc dầu Vũng Rô và giao cho UBND H.Đông Hòa lập, thẩm định, phê duyệt và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Sau đó, ngày 3/4/2013, ông Nguyễn Tài, Chủ tịch UBND H.Đông Hòa ký quyết định số 229/QĐ-UBND thành lập Ban giải phóng mặt bằng dự án Nhà máy lọc dầu Vũng Rô gốm 14 thành viên do ông Huỳnh Ngọc Sương, Phó chủ tịch UBND H.Đông Hòa làm trưởng ban.

Cáo trạng xác định, từ tháng 7/2013 – 4/2014, bị cáo Tài cùng 14 thuộc cấp và bị cáo Nguyễn Hữu Phỉ đã có hành vi thực hiện không đúng qui định của nhà nước trong việc đền bù, hỗ trợ dự án giải phóng mặt bằng.... gây thiệt hại cho nhà nước hơn 9,2 tỉ đồng.

Ngọc Nam