Thứ Bảy, 28/11/2020

Khánh Hòa: Dân khốn khổ vì bãi rác Rù Rì

02/03/2017 09:03

Bãi rác Rù Rì bắt đầu hoạt động từ năm 1988 đến năm 2014, do quá tải chính quyền tỉnh Khánh Hòa chính thức "khai tử" bãi rác này.

Dù đã ngừng hoạt động từ nhiều năm nay, nước rỉ, rác từ bãi rác này vẫn theo đường mương, suối cuốn về khu dân cư, sau đó đổ thẳng ra biển gây ô nhiễm trầm trọng.

Hàng trăm hộ dân khốn khổ

Gần 20 năm qua, người dân xã Vĩnh Lương, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đã và đang phải sống chung với dòng suối chảy qua khu dân cư bị ô nhiễm trầm trọng. Theo người dân địa phương cho biết, suối Giăng Dây bắt nguồn từ trên núi Rù Rì dài khoảng 4km, uốn khúc nhiều đoạn chảy qua các khu dân cư thuộc xã Vĩnh Lương trước khi đổ thẳng ra biển. Từ nhiều năm nay, nước thải, rỉ rác từ bãi rác Rù Rì theo con suối này cuốn xuống khu dân cư gây ra tình trạng ô nhiễm nguồn nước trầm trọng. Trong đó khu vực ảnh hưởng nặng nhất là thôn Lương Hòa (xã Vĩnh Lương, TP. Nha Trang), với hơn 100 hộ dân chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Dòng suối bị ô nhiễm trầm trọng do nước rỉ từ bãi rác.

Ông Cao Văn Hùng (57 tuổi, trú thôn Lương Hòa, xã Vĩnh Lương) cho biết: “Tình trạng ô nhiễm tại lòng suối Giăng Dây đã diễn ra từ nhiều năm nay. Mùa mưa thì nước chảy ào ào, cuốn theo nước thải, rác rưởi đen kịt cả lòng suối. Mùa nắng nước thải lắng xuống đáy, bám vào đá đen ngòm như nước luynh pha nhớt, bốc mùi hôi thối nồng nặc. Hầu như nhà tôi thì đóng cửa 24/24h vì cử mở cửa là mùi hôi hám nó cứ xộc thẳng vào nhà, bám vào vật dụng, đồ đạc. Trẻ con đi học ở trường thì thôi chứ tan trường là chỉ cho chúng chơi trong nhà, thi thoảng lắm mới cho ra ngoài chơi vì sợ lây bệnh từ nguồn nước ô nhiễm. Riêng mấy chục cái giếng đào để lấy nước sinh hoạt thì nay đã không còn ai dám sử dụng nữa…”.

“Tháng 11/2014, nghe tin tỉnh Khánh Hòa đóng cửa bãi rác Rù Rì người dân ở đây ai cũng mừng vì thoát được cảnh ô nhiễm. Ai ngờ, bãi rác đóng cửa nhưng nước thải vẫn cứ rò rỉ, nhập vào dòng suối rồi đổ về các khu dân cư. Nước thì vẫn có màu đen và bốc mùi hôi thối, ô nhiễm nước ngầm khiến nhiều người dân bức xúc. Gặp phải hôm gió nam thì mùi hôi thối xộc thẳng vào nhà, không thể chịu nổi. Gia đình cứ dọn cơm là phải đóng hết cửa lại mới có thể nuốt nổi miếng cơm cho qua bữa”, bà Hoàng Thị Hiện (45 tuổi), một người dân thôn Lương Hòa chia sẻ.

Theo phản ánh của người dân địa phương, hiện nay nguồn nước đổ xuống dòng suối Giăng Dây chảy về xã Vĩnh Lương có 2 nguồn. Một là từ nước ngầm từ bãi rác Rù Rì (đã ngừng hoạt động -PV); hai là từ bãi rác Lương Hòa (đang hoạt động-PV) cách bãi rác Rù Rì khoảng 1km về phía Bắc. Chính lượng nước rỉ từ bãi rác chảy ra đã “nhuộm đen” lòng suối, bốc mùi hôi thối nồng nặc. Đặc biệt, trận mưa lớn vào cuối năm 2016 còn cuốn phăng theo hàng chục tấn rác, nước thải xuống khu dân cư, gây ô nhiễm nguồn nước và không khí trầm trọng, nhiều hộ dân đã phải di chuyển đến nơi khác sống tạm vì không thể chịu nỗi mùi hôi từ lòng suối bốc lên.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Tám, người dân thôn Lương Hòa cho biết: “Sau đợt mưa lũ cuối năm 2016, cả tấn rác thải tràn về khu dân cư, bám khắp nơi, nhìn đâu cũng thấy rác. Ngoài ra, nước lũ cũng cuốn về cả xác heo, gà chết và đủ thứ phế thải khác gây mất vệ sinh cho người dân trong thôn. Nước thải, rác rưởi tràn cả vào khu vực sản xuất nông nghiệp, gây thiệt hại nặng nề về kinh tế cho chúng tôi. Ngoài ra với mức độ ô nhiễm như trên thì sức khỏe của người dân nơi đây bị ảnh hưởng là không thể tránh khỏi”.

Trước đây còn có tình trạng xe hút hầm cầu ở TP. Nha Trang còn đến xả thải tại các bể phốt ở bãi rác đèo Rù Rì. Nhiều xe không đổ vào khu bể chứa mà xả trực tiếp ra môi trường. Khổ nhất là mùa mưa, nước đổ ào ạt, đen ngòm, bốc mùi hôi thối kinh khủng… Việc nguồn nước bị ô nhiễm đã kéo dài dai dẳng từ nhiều năm nay, người dân cũng nhiều lần kiến nghị lên chính quyền thành phố Nha Trang và tỉnh Khánh Hòa nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Vô phương cứu chữa?

Về tình trạng ô nhiễm tại xã Vĩnh Lương, PV báo CL&XH đã có cuộc làm việc với Công ty cổ phần Môi trường đô thị Nha Trang (Khánh Hòa). Đại diện công ty cho biết, tình trạng nước thải, rác cuốn về khu dân cư tại xã Vĩnh Lương trong đợt mưa lũ tháng 12/2016 là có thật. Tuy nhiên, đây là trường hợp bất khả kháng bởi vì đây là trận lũ lịch sử, có thể nói là lớn nhất trong vòng 50 năm qua tại Khánh Hòa, khiến cho các hồ nước thải không còn đủ dung tích chứa, vượt năng lực xử lý của nhà máy. Lượng nước mưa chảy về quá nhiều đã làm vỡ một đoạn mương vành đai của hồ chứa khiến nước vượt qua bờ bao, chảy tràn vào bờ suối dẫn đến thôn Lương Hòa, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người dân. Về phương án xử lý, công ty đã huy động gần 200 công nhân giúp người dân dọn dẹp rác thải tại khu dân cư. Đồng thời bổ sung chế phẩm sinh học vào hồ điều hòa để khử mùi hôi từ hệ thống xử lý chất thải…  Đến nay, tình trạng mùi hôi tại khu vực lòng suối đã cơ bản được khắc phục.

Còn về tình trạng ô nhiễm kéo dài tại khu vực thôn Lương Hòa, ông Bùi Văn Khánh, Đội trưởng Đội quản lý vận hành bãi chôn lấp Lương Hòa, thuộc Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa (Công ty cổ phần môi trường đô thị Nha Trang) khẳng định: “Mặc dù đổ chung về một dòng suối nhưng nguồn nước đen gây ô nhiễm là từ bãi rác Rù Rì, chứ không phải là bãi rác Lương Hòa. Bởi nước chảy từ bãi rác Lương Hòa xuống dòng suối là nước ngầm, không phải nước thải”.

Theo ông Khánh, bãi rác đèo Rù Rì là bãi lộ thiên, có từ lâu, lạc hậu nên không có hệ thống xử lý kèm theo, không có lót đáy. Mặc dù ngừng hoạt động từ nhiều năm nay nhưng hàng triệu tấn rác vẫn phân hủy trong “nội tạng” nên nước rỉ vẫn thấm xuống, theo dòng nước ngầm đổ ra suối gây ô nhiễm.

Về việc người dân nhiều lần kiến nghị xây dựng nhà máy xử lý, hệ thống kênh mương… hoặc triển khai biện pháo khác để xử lý triệt để nguồn nước ô nhiễm tại khu dân cư xã Vĩnh Lương, ông Khánh cho biết: “Chúng tôi cũng hết sức thông cảm với tình cảnh hiện tại mà người dân đang gánh chịu. Tuy nhiên, việc bãi rác Rù Rì hoạt động từ 1988, công nghệ rất lạc hậu, không có hệ thống bạt lót ở dưới, cũng như hệ thống xử lý nước thải khép kín nên mặc dù đã ngừng hoạt động, sau đó được phủ một lớp đất, trồng cây xanh trên bề mặt thì quá trình phân hủy vẫn thải ra một lượng nước rất lớn, gây ô nhiễm. Để xây dựng nhà máy xử lý thì cần nguồn vốn cực lớn, điều này nằm ngoài khả năng của tỉnh. Còn nếu xây dựng hệ thống kênh mương dẫn nguồn nước đen này đi nơi khác thì cũng không khả thi. Bởi lẻ nếu dẫn thì dẫn đi đâu? Đã là nguồn nước ô nhiễm thì dẫn đi đâu không ô nhiễm, không khéo lại tiếp tục gây ra một khu vực ô nhiễm mới thì hệ quả càng khó lương hơn…”.

Hết cách rồi

Trao đổi với PV, ông Trần Văn Chi, Trưởng thôn Lương Hòa (xã Vĩnh Lương, TP. Nha Trang) cho biết: “hiện tại nguồn nước tại suối Giăng Dây vẫn đen ngòm. Ngoài lượng nước thải, rỉ rác đã theo dòng nước đỗ trực tiếp ra biển thì một lượng chất thải rắn, cặn hiện tại đã lắng xuống lòng suối, bám vào đất đá. Dòng suối này uốn khúc qua nhiều thôn trong xã Vĩnh Lương, riêng tại thôn Lương Hòa có khoảng 100 hộ dân bị ảnh hưởng tiếp xúc dòng suối này. Vì vậy, mong muốn nguyện vòng bà con nơi đây là nhanh chóng khắc phục tình trạng này cho bà con yên tâm sinh sống và sản xuất. Chứ nói thật dân ở đây toàn dân nghèo, cũng muốn chuyển đi nơi khác nhưng ngặt nỗi không có tiền đành bấm bụng sống chung với ô nhiễm, phó mặc tương lai cho trời, hết cách rồi…”.

 

Tuấn Thành