Chủ Nhật, 07/06/2020

Hà Nam: Nghi án Xi măng Xuân Thành “ăn cơm trước kẻng”?

05/03/2020 22:02

Báo Công lý & Xã hội nhận được thông tin phản ánh về việc Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành cố tình khai thác đất, đá sét, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro dẫn đến nhiều hệ lụy cho đời sống nhân dân.

Xi măng Xuân Thành - Hà Nam xây dựng trên địa phận xã Thanh Nghị, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam được giới thiệu là nhà máy xi măng có nguồn nguyên liệu đá vôi dồi dào, chất lượng tốt nhất Việt Nam.

Nhà máy cách quốc lộ 1A chỉ 1km và với hệ thống sông Đáy nằm dọc theo chiều dài nhà máy đã tạo nên những điều kiện tự nhiên rất thuận lợi cho giao thông đường bộ và đường thủy để sản phẩm của nhà máy cung cấp đến các tỉnh thành trong cả nước và xuất khẩu ra thị trường quốc tế với tổng công suất đến thời điểm hiện tại là 5,5 triệu tấn xi măng/ năm/ hai dây chuyền.

Xi măng Xuân Thành có dây chuyền sản xuất xi măng thứ 2 của nhà máy với thiết bị và công nghệ do tập đoàn Flsmith – Vương quốc Đan Mạch thiết kế và cung cấp, với kinh nghiệm hơn 100 năm trong ngành xi măng. Nhà máy sử dụng hệ thống lò quay phương pháp khô tiên tiến nhất thế giới công suất 12.500 tấn Clinker/ngày, tương đương với 4,5 triệu tấn xi măng/năm, lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, theo thông tin phản ánh của nhân dân tại thôn Lời, xã Thanh Hương khu vực chân mỏ Khe Non 2 tới Công lý & Xã hội, mặc dù nội dung giấy phép nêu rõ ràng, chi tiết các công đoạn phải thực hiện trước khi khai thác phục vụ sản xuất nhưng từ nhiều năm trở lại đây Xi măng Xuân Thành - Hà Nam vẫn ngang nhiên khai thác đất, đá sét tại mỏ Khe Non 2.

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

Giấy phép số 780/GP-BTNMT ngày 29/3/2019 của Bộ Tài nguyên và Môi trường nêu thì sớm nhất phải đến ngày 29/3/2020, Công ty Xi măng Xuân Thành mới được phép bắt đầu tiến hành khai thác tại khu vực Khe Non 2.

Một người dân xin được giấu tên cho biết: “Năm 2013 chính quyền tiến hành thu hồi đất khu vực Khe Non. Đến năm 2014, Công ty Xuân Thành đưa máy móc vào bắt đầu khai thác đá sét tại khu vực Khe Non 2”.

Thực tế, theo hồ sơ PV có được trong quá trình xác minh, thu thập thông tin liên quan tới việc xác định chính xác thời gian Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành được phép khai thác để sản xuất tại mỏ Khe Non 2 cho thấy công ty này chưa được phép khai thác để sản xuất tại đây.

Theo đó, ngày 29/3/2019, Bộ Tài nguyên và Môi trường mới cấp giấy phép số 780/GP-BTNMT cho Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành khai thác bằng phương pháp lộ thiên đá sét xi măng Khe Non 2 thuộc các xã Thanh Hương, Thanh Lưu và Liêm Sơn thuộc huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.

Khu vực khai thác của Xi măng Xuân Thành có diện tích 74,5 hecta. Trong đó, khu I: 52,7 hecta, khu II: 2,4 hecta và khu III: 19,4 hecta. Mức sâu khai thác của khu I và khu III là -15m, khu II là -5m.

Công ty Xuân Thành được phép khai thác với trữ lượng là 39.847.646 tấn đá sét (Khu I: 22.479.390 tấn; Khu II: 385.064 tấn và khu III: 7.983.192 tấn). Công suất khai thác mỗi năm từ 250.346 tấn đến 1.202.102 tấn đá sét. Thời hạn khai thác là 27 năm, trong đó có 1 năm xây dựng cơ bản.

“Trước khi tiến hành khai thác, Công ty Xuân Thành phải nộp thiết kế mỏ được lập, thẩm định; Báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Nam để kiểm tra thực địa, xác định tọa độ, mặt bằng khai thác, cắm mốc giới khu vực được phép khai thác và phải thực hiện đầy đủ nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường, phục hồi môi trường của dự án khi khai thác xong…”, giấy phép khai thác nêu rõ.

Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành có dấu hiệu khai thác khối lượng lớn đá sét tại khu vực Khe Non 2 dù chỉ mới được cấp phép ngày 29/3/2019 (trong đó có 1 năm xây dựng cơ bản mỏ).

Bên cạnh đó, Xi măng Xuân Thành phải đăng ký ngày bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ, ngày bắt đầu khai thác, thông báo về Giám đốc điều hành mỏ, kế hoạch khai thác…

Giấy phép có hiệu lực từ ngày 29/3/2019, trong đó có 1 năm xây dựng cơ bản. Như vậy, ít nhất phải đến ngày 29/3/2020, Công ty Xi măng Xuân Thành mới được phép bắt đầu tiến hành khai thác tại khu vực Khe Non 2 nếu như Công ty này đã đăng ký xây dựng cơ bản cùng ngày được cấp phép.

Cũng theo phản ánh của người dân sống tại khu vực chân mỏ cho biết, những năm Xi măng Xuân Thành khai thác đá sét tại khu vực Khe Non 2 người dân rất khổ. Hàng ngày có hàng loạt xe vận tải, xe đầu kéo chở đất, đá sét của Công ty Xuân Thành không được che chắn, vật liệu rơi vãi ra đường gây mất an toàn giao thông, ô nhiễm môi trường, tuyến đường dân sinh bị hư hỏng nặng. Nhiều lần người dân đã phản ánh tới chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng huyện Thanh Liêm nhưng không được xử lý.

Theo ghi nhận của nhóm PV tại khu vực Khe Non 2 Công ty Xi măng Xuân Thành đang khai thác cũng không có hệ thống phun sương hay che chắn. Tại đường ĐH13 đoạn qua xã Thanh Hương, đoàn xe mang logo của Tập đoàn Xuân Thành không được che chắn đang tấp nập, vội vã chở đất đá từ mỏ lao nhanh trên đường khiến bụi bay mịt mù, người đi đường không nhìn rõ được đường.

Ngoài ra, khu vực mỏ khai thác cũng không cắm biển báo an toàn, không lắp đặt trạm cân, không có hệ thống camera giám sát, vận chuyển ra ngoài hàng nghìn tấn nhưng không hề thấy bóng dáng của cơ quan chức năng nào kiểm tra, giám sát.

Trao đổi với PV về những phản ánh của nhân dân, lãnh đạo xã Liêm Sơn, thị trấn Tân Thanh đều xác nhận Xi măng Xuân Thành bắt đầu khai thác từ năm 2019.

Theo hồ sơ PV có được, tháng 9/2014, Công ty Xuân Thành mới chỉ được cấp Giấy phép số 1878/GP-BTNMT về việc thăm dò đá sét làm nguyên liệu xi măng khu vực thuộc các xã Thanh Hương, Thanh Lưu, Liên Sơn.

Nội dung  giấy phép nêu rõ, Công ty Xuân Thành phải có trách nhiệm bảo vệ tài nguyên khoáng sản; nghiêm cấm mọi hoạt động khai thác trong quá trình thăm dò. Trường hợp Công ty Xuân Thành vi phạm các quy định của Luật Khoáng sản và các văn bản pháp luật có liên quan hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm quy định tại giấy phép sẽ bị thu hồi giấy phép.

Dư luận hoài nghi đặt ra hàng loạt câu hỏi, phải chăng phản ánh của dân dân về tình trạng khai thác tại khu mỏ Khe Non 2 từ năm 2014 là hoàn toàn chính xác? Có hay không việc Công ty Xi măng Xuân Thành dựa sự giám sát lỏng lẻo của chính quyền địa phương và Giấy phép số 1878/GP-BTNMT, Giấy phép số 780/GP-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường như một “lá bùa” để qua mặt các cơ quan chức năng tỉnh Hà Nam khai thác khoáng sản trái phép tại Khe Non 2?

Chính quyền địa phương, huyện Thanh Liêm, các cơ quan chức năng tỉnh Hà Nam, Công ty Xi măng Xuân Thành, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ thông tin ra sao về vụ việc trên?

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc.

Một số hình ảnh nhóm PV ghi nhận thực tế trong quá trình xác minh, thu thập thông tin liên quan tới phản ánh Công ty CP Xi măng Xuân Thành cố tình khai thác đất, đá sét tại khu vực Khe Non 2 thuộc các xã Thanh Hương, Thanh Lưu và Liêm Sơn thuộc huyện Thanh Liêm (Hà Nam).

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

xuan-thanh1-w400-h563.jpg

Vĩnh Phúc