Thứ Năm, 23/01/2020

Bà Rịa – Vũng Tàu: Qua 13 năm xét xử, án vừa tuyên lại bị kháng nghị

12/12/2019 10:06

Qua 13 năm, hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm của vụ án đều xác nhận quyền thừa kế tài sản của bà Ba và ông Hiền. Thế nhưng, Viện trưởng VKSND Cấp cao tại TP.HCM mới đây đã ra quyết định kháng nghị giám đốc thẩm vụ án.

Rắc rối vì không có di chúc chia tài sản

Theo hồ sơ vụ án, năm 1979, bà Phan Thị Thu Ba và ông Lê Quang Bái tự nguyện sống chung với nhau nhưng không đăng kí kết hôn. Quá trình chung sống, hai người có một người con chung là ông Lê Quang Hiền. Ông Hiền được đăng ký khai sinh mẹ là bà Phan Thị Thu Ba và bố là ông Lê Quang Bái.

Ngoài ra, ông Bái có hai người con riêng là ông Lê Quang Phương và ông Lê Quang Thạnh. Bà Ba có một người con riêng là Lê Thị Trang nhưng ông Lê Quang Bái đứng tên bố trong giấy khai sinh.

Trong quá trình sinh sống với nhau ông Bái và bà Ba đã cùng nhau tạo lập 2ha đất tại xã Hòa Hiệp, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Năm 1996, ông Bái và bà Ba mâu thuẫn nên li thân và tài sản chia đôi. Ông Bái được chia 8.670m2 và bà Ba được chia 11.050m2.

Năm 1998, ông Bái và bà Ba tái hợp, sống chung. Năm 2000, bà Ba và ông Bái cùng chuyển nhượng một phần diện tích đất đã được chia cho bà Ba trước đó. Số tiền sau khi bán đất, bà Ba và ông Bái mua 1 chiếc xe tải cho ông Lê Quang Phương đứng tên và sử dụng làm phương tiện làm ăn. Cùng với đó, bà Ba và ông Bái còn mua thêm 1 miếng đất rẫy diện tích khoảng 4.000m2 tại ấp Bàu Sôi, hiện nay ông Phương vẫn đang quản lý sử dụng.

ba-ria-vung-tau-1-w773-h954.jpg

Bản án phúc thẩm số 49/2019/DS-PT công nhận quyền thừa kế tài sản cho bà Phan Thị Thu Ba và các con

Tháng 5/2005, ông Bái qua đời mà không để lại di chúc. Phần diện tích đất 4.689,6 m2 thửa 197 tờ bản đồ 109 xã Hòa Hiệp (nằm trong số gần 2ha mà bà Ba và ông Bái cùng nhau tạo lập) do ông Bái để lại cũng không để lại di chúc cho riêng ai.

Phần đất này chưa được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đã cấp giấy biên nhận cho ông Lê Quang Phương vào năm 2009. Phần tài sản trên đất gồm một căn nhà cấp 4 diện tích 48,2m2 do ông Bái, bà Ba xây dựng vào năm 1998, một căn nhà cấp 4 có diện tích 102,9m2, một bể nước diện tích 9,6m2 do ông Bái xây dựng cùng 12 chòi bán cà phê trên đất mà ông Lê Quang Phương xây dựng vào năm 2017.

Bà Ba cho biết, sau khi ông Bái mất, ông Phương độc chiếm khu đất ông Bái để lại (chính là nơi bà Ba và ông Hiền sinh sống lúc bấy giờ) nên bà và ông Hiền đã phải bỏ đi nơi khác sinh sống. Sau đó đến năm 2007, bà Ba khởi kiện vụ án chia tài sản thừa kế đối với ông Phương.

Bà Ba yêu cầu ông Phương chia di sản thừa kế mà ông Bái để lại với diện tích 4.689,6m2 nói trên.

ba-ria-vung-tau-1-w773-h954.jpg

Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 285/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 19/11/2019 của VKSND cấp cao tại TP. HCM

Án vừa tuyên lại bị kháng nghị xử lại

Tại các phiên tòa, việc ông Bái mua xe cho ông Phương đứng tên và mua 4.000m2 đất cho ông Phương sử dụng cũng đã được ông Phương xác nhận.

Ngày 18/12/2018, TAND huyện Xuyên Mộc đã tuyên bản án sơ thẩm số 56/2018/DS-ST về việc “Tranh chấp thừa kế tài sản” giữa nguyên đơn là bà Ba và bị đơn là ông Phương.

Theo nội dung bản án sơ thẩm, ông Phương cho rằng bà Ba không phải là vợ của ông Bái vì không có đăng ký kết hôn, còn ông Hiền không phải con của ông Bái và yêu cầu giám định AND để xác định.

Tòa sơ thẩm nhận định, tuy bà Ba và ông Bái không đăng ký kết hôn nhưng đã chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1979 đến khi ông Bái mất nên được coi là hôn nhân thực tế.

Ông Hiền sinh ra trong thời kỳ bà Ba và ông Bái chung sống với nhau, ông Bái là người đứng tên bố trong khai sinh của ông Hiền. Qua xác minh tại địa phương, trong suốt thời gian chung sống, ông Bái và ông Hiền không hề xảy ra mâu thuẫn tranh chấp gì dẫn đến việc ông Bái phải từ bỏ ông Hiền là con ông Bái.

ba-ria-vung-tau-1-w773-h954.jpg

Phần đất 4.689,6m2 đang tranh chấp hiện đang do ông Lê Quang Phương quản lý sử dụng

Như vậy, có đủ căn cứ xác định ông Lê Quang Hiền là con ruột của ông Lê Quang Bái. Đối với trường hợp của bà Trang, do là con riêng của bà Ba nên bà Trang đã có đơn xin từ chối nhận thừa kế phần di sản ông Bái để lại.

Còn việc ông Phương yêu cầu giám định AND đối với ông Hiền nhưng lại không cung cấp được mẫu giám định (do ông Bái đã mất) nên Tòa ra thông báo về việc không tiến hành giám định AND theo yêu cầu của ông Phương.

Tòa tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ba đối với ông Phương về việc chia tài sản thừa kế đối với phần đất 4.689,6m2 trên. Theo đó, bà Ba cùng ông Phương, ông Hiền và ông Thạnh mỗi người được nhận 1/4 di sản thừa kế của ông Lê Quang Bái để lại.

Ông Phương sau đó đã kháng cáo bản án. Ngày 16/5/2019, TAND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã tuyên bản án phúc thẩm số 49/2019/DS-PT, bác đơn kháng cáo của bị đơn, chấp nhận khởi kiện của bà Ba.

Những tưởng vụ án sẽ được khép lại sau 13 năm xét xử với 2 phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, tuy nhiên, ngày 19/11/2019, Viện trưởng VKSND Cấp cao tại TP.HCM đã ký ban hành quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 285/QĐKNGĐT-VKS-DS đối với bản án dân sự phúc thẩm số 49/2019/DS-PT.

Tại Quyết định số 285, VKSND Cấp cao tại TP.HCM Đề nghị UB Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm hủy bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và bản án dân sự sơ thẩm số 56/2018/DS-ST giao hồ sơ cho TAND huyện Xuyên Mộc xét xử lại theo trình tự sơ thẩm.

Hoàng Anh- Lê Hiếu