Chủ Nhật, 22/09/2019

China Policy Limited đầu tư “chui”: Lộ dấu hiệu chuyển ngoại tệ trái luật

22/08/2019 08:36

Dự án khu dân cư cao cấp và trường đua ngựa do Công ty Cổ phần Địa ốc Hồng Phát làm chủ đầu tư tại huyện Đức Hòa (Long An) hiện vẫn giậm chân tại chỗ do các cơ quan chức năng đang loay hoay vì đối tác của công ty này là China Policy Limited tranh chấp.

Hàng loạt các vấn đề về tính hợp pháp thủ tục đầu tư, nguồn tiền đang được đặt ra để xử lý dứt điểm vụ tranh chấp hy hữu nói trên...

Đầu tư kiểu “lướt sóng”?

Ngày 26/6/2019 và ngày 6/8/2019, Công ty Hồng Phát gửi hai công văn tới các cơ quan chức năng đề nghị xem xét, có ý kiến chuyên môn về tư cách pháp nhân của China Policy Limited (CPL). Tài liệu thể hiện, Công ty Hồng Phát được UBND tỉnh Long An giao đất xây dựng khu dân cư cao cấp và trường đua ngựa (viết tắt là dự án) tại huyện Đức Hòa với số vốn đầu tư ban đầu ước tính 140 triệu USD. Ngày 1/6/2007, đại diện Công ty Hồng Phát ký “thoả thuận khung” với đại diện CPL, nội dung: Hai bên dự định ký kết hợp đồng thành lập Công ty liên doanh để thực hiện dự án, vốn điều lệ là 21,4 triệu USD. Trong đó Công ty Hồng Phát góp vốn 30% bằng giá trị quyền sử dụng đất, CPL góp 70% vốn bằng tiền mặt.

CPL ứng trước 15,6 triệu USD, toàn bộ số tiền này đã được sử dụng để chi trả cho công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Ngày 26/6/2009, dự án đã được UBND tỉnh Long An cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 232,66ha đất cho Hồng Phát với tư cách là chủ đầu tư duy nhất của dự án. Do một loạt vấn đề phát sinh, nhất là chính sách đất đai thay đổi nhằm có lợi cho người nông dân bị thu hồi đất tái ổn định cuộc sống dẫn đến chi phí cho dự án tăng cao, Công ty Hồng Phát đề nghị CPL xem xét cùng Hồng Phát giải quyết. Tuy nhiên, CPL không đồng ý dẫn đến hai bên tranh chấp.

Sau khi đưa dự án đang “thai nghén” lên sàn chứng khoán Hồng Kông nhằm gạt cổ đông, thu lợi số tiền “khủng”, ông Andrew Lui, Giám đốc CPL đã phát đơn tố cáo Chủ tịch HĐQT Công ty Hồng Phát chiếm đoạt 15,6 triệu USD. Qua xác minh, Cơ quan CSĐT Bộ Công an kết luận: Công ty Hồng Phát nhận tiền và đang triển khai thực hiện dự án là có thật. Đây là tranh chấp kinh tế dân sự. Đại diện Công ty Hồng Phát bức xúc: “Điều này đồng nghĩa với việc Công ty Hồng Phát không hề chiếm đoạt tiền của CPL, CPL đã vu cáo nhằm bôi nhọ nhằm đẩy Chủ tịch HĐQT Hồng Phát vào vòng lao lý để chiếm đoạt dự án”.

Hình ảnh dự án mà Công ty Hồng Phát đầu tư đang gặp vướng mắc

Tiếp đó, ngày 21/8/2012, CPL khởi kiện Công ty Hồng Phát ra Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC). Ngày 26/4/2013, VIAC ra phán quyết với nội dung: Hai bên  tiếp tục thực hiện “Thỏa thuận khung” để thành lập “Công ty liên doanh”. Trong khi đó, theo quy định pháp luật, việc thỏa thuận thành lập công ty liên doanh mang tính tự nguyện, không ai được quyền can thiệp hoặc ép buộc. Chính vì lẽ đó, phán quyết trọng tài không thể thực hiện được trên thực tế, dẫn đến tranh chấp đi vào ngõ cụt.

Quan trọng hơn, CPL bị phát hiện chưa tuân thủ đúng quy định pháp luật Việt Nam về đầu tư và thương mại. Cụ thể, tại Văn bản số 1606/ANCTNB-P4 ngày 07/11/2018, Cục An ninh chính trị nội bộ - Bộ Công an xác định: “Đến nay CPL không có thông tin về đăng ký đầu tư, đăng ký kinh doanh và chưa được cấp phép hoạt động thương mại tại Việt Nam”.

Trước đó, ngày 17/4/2018, Bộ Kế hoạch và Đầu tư có Văn bản số 2463/BKHĐT-PC, nêu rõ: “Trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài không thực hiện thủ tục đăng ký hoặc thẩm tra để được cấp Giấy chứng nhận đầu tư khi bỏ vốn vào dự án tại Việt Nam thì không có cơ sở để tổ chức, cá nhân này thực hiện quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư đối với dự án đầu tư theo quy định của pháp luật đầu tư”.

Như vậy, bản chất vụ việc đã phơi bày, một đối tác chưa được cấp phép đầu tư hợp pháp tại Việt Nam thì không đủ điều kiện lập “Công ty liên doanh”. Qua tìm hiểu, tại một dự án khác ở TP. Hồ Chí Minh do CPL làm chủ đầu tư thì CPL lại thực hiện theo đúng quy định pháp luật Việt Nam về đầu tư. Cụ thể: Ngày 11/01/2019, CPL đã nộp hồ sơ xin phép hoạt động đến Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.Hồ Chí Minh. Ngày 22/01/2019, China Policy Limited được Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh cấp “Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư lần đầu” thành lập Công ty TNHH China Policy (Việt Nam). Đến ngày 29/1/2019, Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh cấp “Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu” cho Công ty TNHH China Policy (Việt Nam).

Đại diện Hồng Phát băn khoăn: Với cách làm “kỳ lạ” của CPL, không loại trừ đây là dạng đầu tư theo kiểu “lướt sóng” từng xảy ra đối với một số doanh nghiệp nước ngoài?

Một góc dự án Công ty Hồng Phát

Chuyển ngoại tệ trái Thông tư 03?

Liên quan đến hơn 15,6 triệu USD mà CPL đã tạm ứng cho dự án, trong đó có 13 triệu USD chuyển trực tiếp cho Trung tâm Dịch vụ tư vấn nhà đất tỉnh Long An làm kinh phí bồi thường cho dân bị thu hồi đất cũng có nhiều bất thường. Nhiều luật sư, chuyên gia pháp lý nhận định, việc chuyển ngoại tệ của CPL đã vi phạm pháp luật Việt Nam.

Đối chiếu với Thông tư 03/2004/TT-NHNN ngày 25/5/2004 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, luật sư Trần Hải Đức bày tỏ sự ngạc nhiên: Tại điều 3 Thông tư nêu rõ trên lãnh thổ Việt Nam, việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài trong các doanh nghiệp Việt Nam phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam.

Tại Điều 5 Thông tư quy định về “chuyển vốn vào Việt Nam”, nhà đầu tư nước ngoài phải mở tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng được phép theo quy định hiện hành về quản lý ngoại hối. Phải bán ngoại tệ cho ngân hàng được phép để lấy đồng Việt Nam tham gia góp vốn.

Luật sư Đức phân tích thêm: Để thực hiện việc góp vốn trong các doanh nghiệp Việt Nam, theo điều 6 của Thông tư, nhà đầu tư nước ngoài phải mở một tài khoản góp vốn bằng đồng Việt Nam tại một ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam. Mọi giao dịch liên quan đến hoạt động góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài đều phải thực hiện thông qua tài khoản này.

Tại Điều 8 Thông tư quy định: Sau 2 ngày mở tài khoản góp vốn, nhà đầu tư nước ngoài phải gửi hồ sơ đăng ký tài khoản góp vốn với Ngân hàng Nhà nước (Vụ Quản lý Ngoại hối). Thông tư còn quy định tại điều 13, nhà đầu tư nước ngoài phải có báo cáo định kỳ hàng quý và hàng năm cho Ngân hàng Nhà nước (theo mẫu quy định) tình hình hoạt động góp vốn vào các doanh nghiệp Việt Nam. Các luật sư nhận định các cơ quan chức năng phải làm rõ nguồn gốc khoản ngoại tệ trên để xử lý đúng pháp luật.

Tại hai công văn ngày 26/6/2019 và 6/8/2019,  Công ty Hồng Phát nêu rõ vụ tranh chấp giữa Hồng Phát và CPL đã kéo dài hơn 10 năm. Để tránh xảy ra thêm rắc rối, phức tạp liên quan đến các quy định của pháp luật về đầu tư, Công ty Hồng Phát đã đề nghị Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Long An xem xét về tư cách pháp nhân của CPL, liệu có đủ điều kiện để thành lập liên doanh; đồng thời, liên quan đến số ngoại tệ 15,6 triệu USD mà CPL đã chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam để triển khai dự án, CPL cần phải làm gì để được công nhận là khoản đầu tư hợp pháp theo quy định của pháp luật về đầu tư, ngoại hối, thuế…?

Những vấn đề Công ty Hồng Phát nêu ra là rất chính đáng, cần  được các cơ quan chức năng và cơ quan bảo vệ pháp luật khẩn trương làm rõ, nhất là tư cách pháp nhân của CPL cũng như khoản ngoại tệ 15,6 triệu USD lộ dấu hiệu bất hợp pháp, xử lý rốt ráo, tránh để vụ việc kéo dài, hậu quả ngày càng nghiêm trọng, khó khắc phục…

An Dương