Sự kiện nổi bật
giá xăng
bóng đá
năng lượng tái tạo
lịch nghỉ Tết Nguyên đán
Tết Nguyên đán
AFF cup
Tìm kiếm

Về vùng duyên hải nắng gió thưởng thức đặc sản bánh căn bánh xèo Phan Rang

Bánh căn, bánh xèo Ninh Thuận vang danh bởi hương vị thơm ngon khó tả, kèm với đó là công thức độc đáo khác lạ khi kết hợp với 4 loại nước chấm đặc biệt đi kèm. Chiếc bánh nhỏ nhắn xinh xắn là biểu tượng cho sự sáng tạo trong ẩm thực của vùng đất Ninh Thuận.

Nguồn gốc và tên gọi bánh căn, bánh xèo Phan Rang – Ninh Thuận

Theo các cụ lớn tuổi ở huyện Ninh Hải- Nơi được cho là có nghề đổ bánh căn, bánh xèo ngon nhất Phan Rang, thì chiếc bánh xèo có nguồn gốc từ Bình Định, còn bánh căn có nguồn gốc từ Ninh Thuận. 

Bánh căn, bánh xèo Phan Rang - Ninh Thuận

Khi vua Minh Mạng mở rộng bờ cõi về phía nam, cư dân Việt di cư đến sinh sống tại vùng đất Phan Rang cùng người Chăm nơi đây, người Việt mang theo bao nét văn hóa, tín ngưỡng như: Nghi thức tế thần Nam Hải, nghệ thuật múa Náp (múa Siêu) trong các đám ma hay nghi thức tế lễ, Nghệ thuật dân gian Hò Bả Trạo, … để cầu mong đất trời, thần linh phù hộ nơi vùng đất mới. Trên bước đường di cư đó, văn hóa ẩm thực cũng được mang theo đến vùng đất mới, và tất nhiên không thể thiếu món bánh xèo-bánh khoái.

Ban đầu, chiếc bánh xèo chỉ được làm trong phạm vi gia đình vào dịp lễ hội, cưới hỏi, giỗ chạp, … Về sau, do nhu cầu cuộc sống nên một số người trong xóm làng bắt đầu đem ra chợ hoặc một góc mát nào có nhiều người qua lại để bán thử. Kết quả là các hàng quán lề đường rất đắt khách và từ một món bánh làm trong gia đình ăn vào những dịp đặc biệt thành món ăn thường ngày cho mọi người.

Bánh căn là sự tiếp biến từ bánh xèo, khi người Chăm gánh gốm xuống bán cho người Việt ở những làng biển như Mỹ Tân, Mỹ Hiệp, Mỹ Tường, Ninh Chữ, Dư Khánh, … họ quan sát cách làm của người Việt rồi về sáng tạo ra chiếc bánh cho riêng mình.

Tên gọi của chiếc bánh căn không biết có ý nghĩa gì, nhưng dựa theo cái khuôn đúc bánh căn của người Chăm và lời họ nói thì tên gọi bánh căn là do khi đúc cái bánh nở căng tròn như bầu sữa mẹ khi sinh con. Giải thích cho điều này là vì khuôn đúc bánh căn khi úp ngược lại giống hệt hình cái ngực của người phụ nữ. 

Nét độc đáo của bánh căn, bánh xèo Phan Rang – Ninh Thuận

Bánh caen Phan Rang với các loại nhân đa dạng, phong phú

Nhìn qua hình thức chiếc bánh căn khá giống với chiếc bánh khọt miền Tây Nam Bộ, bột đổ bánh căn, bánh xèo Phan Rang – Ninh Thuận được làm hoàn toàn bằng bột gạo và các loại nhân từ giá đỗ, tôm, thịt, trứng. Tuy nhiên, đúc bánh căn sẽ không dùng dầu mỡ như bánh khọt, mà khi chín giòn bánh sẽ lóc ra khỏi khuôn. 

Bánh căn bánh xèo Ninh Thuận đặc biệt ở chiếc khuôn đúc bánh, từ đó chiếc bánh cũng có hương vị độc đáo khác lạ hơn hẳn so với các nơi khác. Khuôn đúc bánh căn và chiếc bánh xèo về cơ bản là khác nhau ở kích cỡ, chiếc bánh căn nhỏ nhắn xinh xắn trong khi chiếc bánh xèo thì to hơn. Tuy nhiên, để đúc ra được những chiếc bánh ngon đúng điệu Phan Rang thì phải dùng khuôn làm bằng đất sét và phải do người Chăm làng Bàu Trúc làm ra. Mặc dù ngày nay các loại khuôn điện, khuôn nhôm được sản xuất có tính tiện dụng hơn loại khuôn truyền thống, thế nhưng hầu hết các quán bánh căn, bánh xèo Ninh Thuận đều dùng khuôn bằng đất để đổ bánh. Đây chính là lý do vì sao mà chiếc bánh căn, bánh xèo Ninh Thuận khi đúc ra đều có vỏ rất giòn và mùi thơm đặc trưng.

Khuôn đất truyền thống dùng đổ bánh căn

Để có mẻ bánh ngon, việc điều chỉnh lửa cũng là yếu tố quan trọng. Đổ bánh căn bánh xèo Ninh Thuận phải dùng hoàn toàn bằng than chứ không dùng củi như nơi khác. Than sẽ cho nguồn nhiệt ổn định hơn ủi. Hừng quá thì sẽ làm chiếc bánh cháy, còn yếu quá thì làm chiếc bánh lâu chín, chai cứng chứ không giòn. Do vậy mà giữ lửa ở nhiệt độ vừa phải hoặc hơi to một chút là được.

Bên cạnh chiếc khuôn đúc bánh, yếu tố làm nên sự khác biệt cho cái bánh căn, bánh xèo Phan Rang – Ninh Thuận chính là nước chấm. Nếu chiếc bánh khọt, bánh xèo ở các tỉnh miền Tây chỉ có một loại mắm duy nhất là mắm chua ngọt, hay bánh khoái của Huế chấm với tương đậu nấu cùng gan heo chè nếp, thì chiếc bánh căn, bánh xèo ở Phan Rang – Ninh Thuận có khá nhiều loại nước chấm ăn cùng. Đó là nước mắm đậu phộng, nước mắm ớt cà chua, nước mắm nêm, và nước cá kho. 

Bánh căn Phan Rang được biến tấu thoe khẩu vị từng địa phương khác nhau, với nước chấm xíu mại đặc trưng ở Đà Lạt.

Để ăn một chiếc bánh căn, bánh xèo ngon thì quan trọng nhất là phải biết cách pha nước mắm. Nghe qua thấy bốn loại này chẳng liên quan gì đến nhau, nhưng kỳ lạ thay khi kết hợp lại, nó mang một hương vị tuyệt vời mà dường như chỉ dành riêng cho bánh căn Phan Rang mà thôi. Khi ăn thì nên nhúng cái bánh ngập vào trong chén nước chấm, để hợi nguội một xíu là cắn ngập răng. Ăn bánh căn Phan Rang để cảm nhận được cái giòn tan của vỏ bánh, mềm mịn của lớp bột bên trong, cái dai ngọt của tôm, mực, thịt, trứng cùng mùi thơm, cay nhẹ của nước chấm hòa lẫn vị chua của xoài xanh băm nhỏ, vị thơm béo của mỡ hành. 

Được mệnh danh là vùng quê “chảo lửa”, thời tiết nắng nóng quanh năm. Vì thế, bạn nên chọn thưởng thức món bánh căn bánh xèo Ninh Thuận vào lúc trời về chiều, mát mẻ. Ngồi hàng quán lề đường, gió thổi nhè nhẹ hay vào những ngày mưa râm râm, trời có gió lạnh, ăn bánh căn bánh xèo nóng hổi, là một thú thưởng thức bình dị mà mang đầy đủ phong vị của vùng duyên hải miền Trung nắng gió. 
 

Minh Phương

Nhận xét

Nội quy: Nhận xét có tối thiểu 3 ký tự.

0 nhận xét

Bài viết cùng chuyên mục

Lưu ý dinh dưỡng dịp tết cho người bị đái tháo đường

Những ngày Tết, việc ăn uống và sinh hoạt của đa số người dân có nhiều thay đổi, trong đó có người mắc bệnh đái tháo đường. Do đó, các bác sĩ chuyên khoa đã có lời khuyên về chuyện ăn uống đối với người ...

Đông về nhớ súp bột báng Quảng Nam

Súp bột báng (hay còn gọi là canh bột báng) đúng là rất lạ lẫm với mọi người nhưng lại là món ăn khá phổ biến của người dân Tam Kỳ- Quảng Nam, đặc biệt vào nhừng ngày mùa đông se lạnh.

Kare- Món ăn ngon nhất thế giới 2022

Kare (cà ri Nhật Bản) vừa được “bách khoa ẩm thực toàn cầu” Taste Atlas vinh danh là món ăn truyền thống ngon nhất thế giới năm 2022. Hãy cùng tìm hiểu xem món ăn này đã chinh phục được khẩu vị khó tính của ...

Phở sắn Quế Sơn- hồn quê xứ Quảng

Không chỉ có mì Quảng, Cao lầu, vùng đất Quảng Nam còn đóng góp rất nhiều món ngon đặc sắc vào bản đồ ẩm thực Việt Nam, mà trong đó không thể không kể đến phở sắn Quế Sơn- món ăn “gây nghiện” bởi hương ...

Cá chuồn, mít non- mối duyên thơm thảo giữa miền xuôi và miền ngược.

“Ai về nhắn với nậu nguồn. Mít non gởi xuống, cá chuồn gởi lên”. Cái duyên lạ lùng giữa miền xuôi với miền ngược, giữa nậu biển với nậu nguồn, dường như kết tinh trong món cá chuồn kho mít.

Vị ngọt thơm rất lạ của canh cải trời

Vào một buổi chiều cách đây mấy mươi năm, cô học trò nhỏ rụt rè nép sau cánh cửa phòng tập thể, nói lí nhí: Cô ơi! Em hái cho cô nắm cải trời cô nấu canh ăn cho mát”. Đó là lần đầu tiên ...

Bông so đũa - cá rô đồng, sự kết hợp độc đáo của người châu thổ Cửu Long

Trong nghệ thuật ẩm thực không thể không nhắc đến sự kết hợp các nguyên liệu một cách tài tình cho ra những món ăn độc đáo. Bông so đũa - cá rô đồng là một sự kết hợp như thế. Nó cho ra món ...

Nấm mối: Quà của đất

Chúng ta thường gọi tên bốn mùa như một cách phân biệt khí hậu và thời tiết. Có một mùa không phải Xuân, Hạ, Thu, Đông khiến người dân quê tôi hằng năm háo hức trông chờ, đó là: Mùa nấm mối.

Thương sao bánh cục chợ quê

Tôi có thói quen cứ hễ khi nào rảnh việc là lại quảy ba lô về quê, mặc dù ở đó bây giờ chỉ còn vài người bạn cũ. Và lần nào về, tôi cũng nhất định ghé váo cái góc chợ, chỗ gian hàng ...

Phở và cuộc hành trình về phương Nam

Nếu như danh từ “phở” được xuất hiện lần đầu trong cuốn “Việt Nam tự điển”, xuất bản năm 1930 thì tính đến thời điểm hiện tại, “phở” là từ tiếng Việt thứ ba được Oxford - một trong những bộ từ điển uy tín ...