Thứ Năm, 27/6/2019

Đặc sắc lễ rước dâu người đồng bào Pa Cô

20/5/2019 17:06 UTC+7
(CLXH) - Đám cưới, đám hỏi của người dân tộc Pa cô, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế được tổ chức với rất nhiều nghi lễ độc đáo, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.

Lễ cưới - hỏi được xem là nghi thức quan trọng nhất của người đồng bào Pa Cô trước khi cặp trai gái về chung một mái nhà. 

Mâm quả cưới nhà trai chuẩn bị đón dâu…

Đối với người Pa Cô, khi con trai và con gái đến tuổi dựng vợ gả chồng, người cha, người mẹ, anh em họ tộc bắt đầu chuẩn bị các lễ vật truyền thống cơ bản như: Tiền, vàng, bạc, cườm, bò, heo, áo quần, thau, chiếu… Không những nhà trai mà nhà gái còn chuẩn bị một số lễ vật không thể thiếu như Dèng (Dèng là bộ áo quần được chuẩn bị sẵn, nó như là loại lễ phục không thể thiếu trong ngày cưới của các cô gái Pa Cô). Ngoài ra còn có chiếu A lơơp, gạo, còn có cá, gà, vịt...

Với lễ nghi xuất gia (Pai a ngôh) đồng nghĩa với việc báo cho tổ tiên biết là cháu gái đã đi lấy chồng, mong cầu được bình an và may mắn hạnh phúc. Người con gái Pa Cô mang theo về nhà chồng đấy là choàng thêm một tấm dèng gọi là Pâr lang để tránh những điều xui xẻo đến với mình khi xuất giá.

Cô dâu, chú rể được tái hiện trong lễ rước dâu của người đồng bào Pa Cô.

Với sự xuất hiện của hai nhà trai gái, sự yêu thương của đôi vợ chồng trẻ cùng việc đón tiếp của gia đình nhà trai, mẹ chồng phải gỡ tấm dèng trên đầu cô dâu thay vào đó là chuỗi cườm để thể hiện sự tiếp đón của một thành viên mới trong gia đình.

Xưa có câu “Yêu nhau mấy núi cũng trèo – Mấy sông cũng lội mấy đèo cũng qua”, vượt qua bao sóng gió của cuộc sống, chàng trai đã tìm được đúng người và rước nàng về làm vợ, nhà chồng có thêm nàng dâu mới, sự kính trọng của chàng trai đối với gia đình vợ và sự thẹn thùng, nhỏ nhẹ của người con gái khi bước về nhà chồng.

Trong nghi lễ cưới của người đồng bào Pa Cô, sự xuất hiện của già làng là điều quan trọng, chứng kiến của già làng cùng hai bên dòng họ gia đình là điều không thể thiếu.

Lễ cưới người Pa Cô “xưa và nay”

Trước đây là 4 bước sau này chỉ còn có 3 bước. Bước thứ 4 là bỏ không liên quan, bởi vì thời xưa việc bàn giao toàn bộ con gái của mình khi về nhà trai là tất cả cho nhà trai, từ dạy giỗ đến học hành. Từ ngày cưới là dứt điểm không liên quan gì nữa bên nhà gái kể cả khi mất cũng không hề biết đến, cho đến khi có thông báo và hai bên bàn với nhau để lo hậu sự. Trước đây chưa có chủ trương của Đảnh và Nhà nước, nên phần nào không cần thì bỏ, việc nào có lợi cho bản làng thì thực hiện, mà không có lợi thì bỏ bớt để có lối sống tích cực và lành mạnh hơn. Tuy nhiên, vẫn giữ được nét và bản sắc cảu người đồng bào mình. Trưởng làng Hồ Văn Xếp (73 tuổi) – Xã Hồng Kim chia sẻ.

Trưởng làng Xếp cho biết thêm: “Trước đây rất nhiều nghi thức tục lệ cưới xin, nhưng giờ đây chỉ còn có 3 bước đơn giản. Việc cô gái đến nhà bố mẹ, tiễn đưa con gái về nhà chồng, khi lên nhà gái chuẩn bị một con heo. Con heo này mang ý nghĩa quan trọng nói lên việc trình bày tổ tiên con gái nhà mình đi lấy chồng Với ý niệm, một để bảo vệ suốt một đời con cái mình, cũng mong ông bà tổ tiên phù hộ cho con cháu về nhà chồng bình an may mắn và hạnh phúc.”

Nhà gái cùng già làng, trưởng họ dẫn đầu mang theo một số lễ vật theo điều kiện của gia đình đến nhà trai.

Sự tiến bộ ngày nay không còn tục thách cưới như xưa nữa, nhà trai cho được quả hồi môn bao nhiêu là lấy bấy nhiêu nhưng riêng nói về lễ vật mang phong tục tập quán thì bắt buộc nhà trai lo cho bằng được theo số lượng quy định, còn trọng lượng thì tùy theo điều kiện của nhà trai. Với hình thức “Kâr lơi” nghĩa là trao và nhận giữa hai ông bố của cô dâu và chú rễ với nhau. Việc trao của hồi môn cho nhà gái thể hiện lòng biết ơn, công sinh thành dưỡng dục con gái từ khi lọt lòng đến khi làm dâu. Việc trao của hồi môn qua lại giưuã hai bên nhà trai và nhà gái thể hiện sự kính trọng, yêu thương giữa các con trong gia đình với nhau, tình thương và hạnh phúc khi gia đình đón thêm thành viên mới, cả làng họ đều nô nức đi xem cưới.

Trong phần nghi lễ, tấm Dèng “Giàng Cợt” là quan trọng nhất, mẹ cô dâu đưa tấm dèng cho họ nhà trai cũng đồng nghĩa với việc đã gã con gái về nhà chồng đồng thời gửi gắm cho nhà trai tín vật linh hồn của con gái mong nhà chồng sẽ gìn giữ cẩn thận và trân trọng như chính tính mạng của con dâu mình.

Hai gia đình ngồi với nhau, việc trao những món quà hồi môn bên nhà gái và đàng trai, cùng nhau thưởng thức những món đặc sản tại bảng làng Pa Cô như chén cơm nếp, rượu cần, bánh tình yêu (bánh A Quát)… thể hiện sự ấm cúng bên mâm cơm gia đình hai họ.

Mỗi đám cưới ở từng vùng miền đều có nét đặc trưng riêng biệt, sự độc đáo về văn hóa, phong tục, tập quán đã tạo nên một cái nhìn đa dạng về con người vùng cao nơi đây.

Bạn đang đọc bài viết: Đặc sắc lễ rước dâu người đồng bào Pa Cô của Báo điện tử Công lý Xã hội. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư: banthukyclxh@gmail.com, Hotline 0243.8247204 - 0973.879999

Quốc Lâm - Tường Vy