Thứ Hai, 10/12/2018

Án lệ và sự cần thiết sử dụng án lệ ở Việt Nam (Bài 2): Ý nghĩa của án lệ trong hoạt động xét xử của Tòa án

07/2/2017 12:09 UTC+7
Khái niệm án lệ tiếp tục được sử dụng tại Nghị quyết số 49-NQ/TW về chiến lược CCTP ngày 2/6/2006 của Bộ Chính trị như sau: “TANDTC có nhiệm vụ tổng kết kinh nghiệm xét xử, hướng dẫn áp dụng pháp luật, phát triển án lệ và xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm".

Qua xem xét việc sử dụng khái niệm án lệ như trên, ta có thể thấy khái niệm án lệ đã được phát triển, từ chỗ, án lệ được hiểu đơn giản là kinh nghiệm xét xử về một loại việc, chưa được thống nhất thì đến nay khái niệm án lệ tách ra khỏi khái niệm kinh nghiệm xét xử và trở thành khái niệm độc lập mang tính thống nhất và việc “phát triển án lệ” là một nhiệm vụ trọng tâm của TANDTC.  

Phát triển án lệ sẽ đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật từ đó đảm bảo được sự bình đẳng của người dân trước pháp luật. Rõ ràng là phi lý nếu hai Thẩm phán ở hai nơi khác nhau xét xử hai vụ án có tình tiết tương tự như nhau lại cho ra kết quả khác nhau. Việc triển khai phát triển án lệ ở Việt Nam hiện nay sẽ giải quyết được một trong những bất cập của việc thiếu tính thống nhất trong áp dụng pháp luật khi xét xử. 

- Phát triển án lệ giúp ngăn ngừa sự duy ý chí của Thẩm phán khi áp dụng luật, từ đó nâng cao chất lượng xét xử và kỹ năng xét xử của Thẩm phán. Thông qua việc tham khảo các án lệ đã có trước đó, Thẩm phán có thể đưa ra phán quyết một cách có cơ sở hơn, có căn cứ hơn. Vì vậy, số bản án, quyết định thiếu căn cứ sẽ giảm đáng kể và kéo theo số bản án bị Tòa án cấp trên hủy hay sửa cũng sẽ giảm. Điều này có nghĩa là chất lượng xét xử được cải thiện. Mặt khác, khi tham khảo án lệ thì bản thân Thẩm phán tự mình nâng cao trình độ hiểu biết và áp dụng pháp luật của mình.

- Phát triển án lệ sẽ giúp án lệ sẽ công khai hoá và việc phổ biến rộng rãi các bản án và quyết định của Toà án các cấp. Các bản án của Toà án nhân dân được công bố công khai rộng rãi để mọi người cùng biết để tham khảo, đánh giá tính thực tế của các bản án. Khi các bản án quyết định được công khai, phổ biến thì nhiều người sẽ đọc, tham khảo án lệ, mọi người có thể dự đoán được Tòa án sẽ quyết định như thế nào, nếu Tòa án quyết định sai lầm thì biết được Tòa án đã sai lầm ở đâu để khiếu nại, kháng cáo.

Kể từ năm 2003 đến nay, TANDTC đã ngày càng chú trọng đến chất lượng và quy mô công bố các quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng thẩm phán TANDTC. 

- TANDTC đã công bố 6 tập Quyết định Giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán TANDTC về tất cả các lĩnh vực hình sự, dân sự, hôn nhân và gia đìnhkinh doanh thương mại, hành chính, phát hành để Toà án nhân dân các cấp tham khảo. 

- TANDTC đã công bố một số các quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, một số quyết định giám đốc thẩm của các tòa chuyên trách Tòa án nhân dân tối cao trên Trang thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tối cao.

Việc công bố công khai và kịp thời những bản án của các Tòa án cấp cao, đặc biệt là của TANDTC sẽ là cơ sở không thể thiếu cho việc triển khai áp dụng án lệ trong ngành Tòa án. Có thể nói cho đến nay, việc công bố công khai các quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán được coi là một bước chuẩn bị rất căn bản cho việc triển khai áp dụng án lệ ở Việt Nam. Bởi lẽ, việc công bố công khai các bản án là điều kiện tiên quyết để công nhận và sử dụng án lệ của bất cứ hệ thống pháp luật nào trên thế giới.  

 

Bạn đang đọc bài viết Án lệ và sự cần thiết sử dụng án lệ ở Việt Nam (Bài 2): Ý nghĩa của án lệ trong hoạt động xét xử của Tòa án của Báo điện tử Công lý Xã hội. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglyxahoidientu@gmail.com, Hotline 096.535.2929

Theo congly.vn

Tag :