Thứ Tư, 17/7/2019

TP HCM: Liệu có bỏ lọt tội phạm trong đường dây buôn lậu rác thải công nghiệp?

17/6/2019 10:19 UTC+7
(CLXH) - Viện KSND TP HCM vừa ra cáo trạng truy tố hàng loạt đối tượng liên quan đến vụ án buôn lậu rác thải công nghiệp núp dưới danh nghĩa nhập khẩu máy móc thiết bị từ Nhật Bản. Tuy nhiên, dư luận lo ngại sự việc vẫn có thể để nguy cơ bỏ lọt tội phạm…

Đường dây buôn lậu rác thải công nghiệp “khủng”

Theo Cáo trạng số 216/CT-VKS-P3 ngày 27/5/2019 của Viện KSND TP HCM, ngày 16/8/2017, Công an TP HCM phát hiện xe cẩu mang BKS 54T- 6147 đang lưu thông trên đường Mã Lò, quận Bình Tân chở một chiếc máy công cụ cũ có biểu hiện nghi vấn. Qua kiểm tra, xác định đối tượng Nguyễn Văn Huệ mua chiếc máy trên không có hóa đơn, chúng từ của Trần Quốc Vương tại kho Công ty TNHH Khánh Huy với giá 70 triệu đồng. Cùng ngày, Vương bán cho Huệ 02 máy nhập khẩu khác với giá 170 triệu đồng.

Cùng ngày 16/8/2017, tại khu vực đường Tên Lửa, Q. Bình Tân, một tổ công tác khác của Công an phát hiện xe cẩu BKS 54V-6S67 đang chở 01 máy công cụ đã qua sử dụng không có hóa đơn chứng từ. Qua xác minh, đối tượng Nguyễn Quốc Vũ (sinh năm 1979) mua máy công cụ trên của Trần Quốc Vương. Khi Vũ thuê xe vận chuyển về kho thì bị cơ quan Công an kiểm tra và tạm giữ.

Cơ quan điều tra tiến hành khám xét khẩn cấp trụ sở, kho chứa hàng của Công ty TNHH Khánh Huy, CTCP XNK Trần Lê Minh, Công ty TNHH Gia Hưng và nơi ở của Trần Quốc Vương và thu giữ 336 máy công cụ đã qua sử dụng, có nguồn gốc nhập khẩu từ Nhật Bản, năm sản xuất từ 1970 - 1999.

Tất cả các máy nêu trên đều không đủ điều kiện nhập khẩu theo quy định tại Thông tư số 23/2015/TT-BKHCN ngày 13/11/2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Ngoài ra, trong quá trình khám xét, cơ quan diều tra còn thu giữ một số lượng lớn hóa đơn, chứng từ, tờ khai hải quan có dấu hiệu giả mạo.

Tang vật vụ án bị thu giữ

Quá trình điều tra xác định: Đây là vụ án “Buôn lậu” do 15 đối tượng thực hiện. Trong đó, Trần Quốc Vương đã sử dụng pháp nhân CTCP XNK Trần Lê Minh lập giả hồ sơ nhập khẩu hàng hóa; thuê Vũ Văn Dũng, Nguyễn Hòa Hiếu làm dịch vụ, lập giả hồ sơ nhập khẩu máy móc không đủ điều kiện về Việt Nam tiêu thụ.

Vũ Văn Dũng đã chỉ đạo nhân viên sử dụng pháp nhân Công ty Anh Dương, Gia Hưng, Long Bình lập giả hồ sơ nhập khẩu hàng hoá để mở tờ khai, làm thủ tục nhập khẩu một số lượng lớn hàng hóa máy móc công cụ cũ thuộc danh mục cấm nhập khẩu từ nước ngoài về Việt Nam cho Trần Quốc Vương tiêu thụ. Tổng trị giá hàng hóa Dũng lập giả hồ sơ nhập khẩu cho Vương hơn 42 tỷ đồng.

Theo đó, cáo trạng đã truy tố 13 đối tượng gồm: Trần Quốc Vương, Vũ Văn Dũng, Phạm Đình Huân, Dương Minh Trường, Nguyễn Mộng Hùng, Nguyễn Đức Phúc, Nguyễn Hoài Tâm, Bùi Hoài Nam, Đỗ Niệm Hoài, Trương Chí Thanh, Tô Duy Phương, Trần Ngọc Điền, Võ Phương Thanh về tội “Buôn lậu” theo khoản 3 Điều 188 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Hai đối tượng còn lại bị truy tố theo khoản 4 của điều này.

Nhiều đơn vị giám định tiếp tay cho buôn lậu

Quá trình điều tra mở rộng vụ án, Cơ quan điều tra xác định các đơn vị giám định hàng hoá gồm: Công ty TNHH Giám định Đại Việt (Davicontrol), CTCP Giám định và Khử trùng Vietnamcontrol (Vietnamcontrol), CTCP Giám định Bảo Tín, CTCP Giám định Eurocontrol (Eurocontrol), CTCP Giám định ICC (ICC) tiếp tay cho buôn lậu.

Cụ thể, Công ty Davicontrol do ông Bùi Lê Cương là Tổng Giám đốc và Bùi Hoài Nam (con ruột Bùi Lê Cương - Trưởng phòng giám định) đã cấp trái pháp luật 19 chứng thư giám định cho các Công ty Gia Hưng, Ánh Dương của Vũ Văn Dũng và 22 chứng thư cấp cho Công ty Minh Kỳ. Tổng giá trị các lô hàng khoảng hơn 10 tỷ đồng.

Công ty Vietnamcontrol do Nguyễn Đức Phúc làm Chủ tịch HĐQT, Cao Nguyễn Triều Duy là Tổng Giám đốc đã cấp khống 83 chứng thư giám định khống để Vũ Văn Dũng hoàn tất thủ tục thông quan, thanh toán  khoảng hơn 25,7 tỷ đồng.

Công ty Eurocontrol do Nguyễn Hoài Tâm làm Tổng Giám đốc, Tâm đã chỉ đạo cấp khống 30 chứng thư, số tiền thanh toán lên tới hơn 46 tỷ đồng. CTCP Giám định Bảo Tín do Đỗ Niệm Hoài là Giám đốc đã ký khống, cấp chứng thư giám định giá trị thanh toán hơn 10 tỷ đồng.

Vụ án hé lộ nhiều thủ đoạn lách luật để nhập khẩu rác thải công nghiệp và đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Khoa học và Công nghệ, Tổng cục Hải quan. Đặc biệt, tại vụ án này, nhiều vấn đề liên quan tới trách nhiệm của các công ty giám định chưa được làm rõ.

Ví dụ tại Công ty Bảo Tín, dư luận đặt câu hỏi ông Hoài có lấy lý do đã làm thất lạc, không lưu trữ toàn bộ hồ sơ nhân viên nên không xác định được nhân thân, lai lịch của các cá nhân vi phạm có nhằm trốn tránh tội không?

Đối với CTCP Giám định ICC, bà Trương Quế Phương - Giám đốc đã ủy quyền phụ trách giám định cho Đặng Nguyên Thông - Phó giám đốc, ký cấp khống 5 chứng thư giám định nhưng sau đó Thông đã nghỉ việc và bà Phương lấy lý do làm thất lạc toàn bộ hồ sơ của Thông nên không xử lý được sự việc thì có hợp lý?

Liệu có bỏ lọt tội phạm?

Trong số 336 máy công cụ các loại hiện đang bị tạm giữ có tới 246 máy móc công cụ không thể xác định được cụ thể ở tờ khai Hải quan nào và một số khác do Vương khai mua trôi nổi trong nước để bán lại kiếm lời nhưng được định giá có hơn 1,3 tỷ đồng và một số chỉ 80 triệu đồng cũng là dấu hỏi lớn?

Bên cạnh đó, trong vụ án, nhiều đối tượng liên quan đến số hàng hóa buôn lậu hàng chục tỷ đồng nhưng 13 đối tượng bị truy tố theo khoản 3 Điều 188 BLHS năm 2015 (vật phạm pháp trị giá 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng); chỉ có hai đối tượng bị truy tố theo khoản 4 Điều 188 (vật phạm pháp trị giá 1 tỷ đồng trở lên).

Mặt khác, theo Điều 188 BLHS thì việc xác định khung hình phạt không chỉ căn cứ vào số tiền thu lợi bất chính mà còn căn cứ cả vào trị giá vật phạm pháp. Điều này khiến dư luận đặt câu hỏi nên chăng cần điều tra, làm rõ về trị giá vật phạm pháp liên quan đến từng bị cáo, nhất là các đối tượng chủ mưu. BLHS 2015 còn quy định phải xử lý cả với pháp nhân phạm tội buôn lậu nhưng vụ án này liên quan đến rất nhiều công ty song chưa thấy truy tố các pháp nhân vi phạm.

Hành vi của các đối tượng là có tổ chức, với tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức để các đối tượng thực hiện nhằm thu lợi bất chính. Đặc biệt, đối tượng Vũ Văn Dũng với vai trò là kẻ cầm đầu vụ án, chỉ đạo nhân viên sử dụng pháp nhân chỉ đạo 3 công ty lập giả hồ sơ nhập khẩu hàng hoá. Trước đó Vũ Văn Dũng đã từng bị truy tố về tội “Buôn lậu” nhưng tại bản cáo trạng hiện nay lại xác định truy tố Dũng tương đương 12 đối tượng khác thì liệu có hợp lý?

Thiết nghĩ còn tồn tại nhiều vấn đề cần được tiếp tục điều tra, làm rõ, tránh để bỏ lọt tội phạm.

Bạn đang đọc bài viết: TP HCM: Liệu có bỏ lọt tội phạm trong đường dây buôn lậu rác thải công nghiệp? của Báo điện tử Công lý Xã hội. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư: banthukyclxh@gmail.com, Hotline 0243.8247204 - 0973.879999

Quang Minh