Thứ Hai, 26/8/2019

Hàng nghìn thí sinh bị điểm liệt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2019: Trách nhiệm thuộc về ai?

18/7/2019 18:02 UTC+7
(CLXH) - Với cách ra đề thi đáp ứng yêu cầu “2 trong 1” như hiện nay thì luôn có những câu hỏi không quá khó, thậm chí là mang tính chất “tạo điều kiện” để thí sinh “gỡ điểm”. Vậy mà vẫn có đến hàng nghìn em bị điểm liệt, trách nhiệm thuộc về ai?

Sáng ngày 14/7 vừa qua, Bộ GD&ĐT chính thức công bố điểm thi THPT quốc gia 2019. Nhìn vào các con số thống kê, người ta có thể dễ dàng nhận thấy điểm trung bình các môn thi của các thí sinh năm nay hầu hết đều cao hơn năm 2018.

Song bên cạnh những dấu hiệu tích cực đó, đằng sau kỳ thi Tốt nghiệp THPT quốc gia năm 2019 cũng bộc lộ ra nhiều mảng tối. Đó là số thí sinh bị điểm liệt, tức từ 1 điểm trở xuống, vẫn lên đến con số hàng nghìn. Trong đó, nhiều nhất là môn Văn, với 1265 thí sinh, sau đó đến tiếng Anh (630 thí sinh) và Lịch sử (395 thí sinh). Tuy xếp thứ 4, nhưng môn Toán cũng có đến 345 thí sinh có bài thi chỉ đạt từ 0 đến 1 điểm.

Nhìn vào những con số đáng buồn này, có ý kiến biện luận rằng, điểm liệt nhiều là do công tác coi thi và chấm thi năm nay chặt. Lại có ý kiến, bị điểm liệt là do thí sinh học lệch.

Điều này không hẳn đúng! Bởi, lâu nay Toán – Văn – Ngoại ngữ luôn là những môn bắt buộc phải thi để xét tốt nghiệp. Hơn thế nữa, một lượng lớn thí sinh sẽ lấy kết quả của những môn thi này để xét tuyển vào đại học và cao đẳng, vì thế không thể nói là học lệch.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, với cách ra đề như năm nay đã phần nào đáp ứng yêu cầu “2 trong 1”, vừa giúp xét tốt nghiệp, vừa làm cơ sở để các trường đại học, cao đẳng tuyển sinh. Tức là trong cấu trúc mỗi đề thi, có những câu hỏi không quá khó, thậm chí là mang tính chất tạo “điều kiện” để học sinh “gỡ điểm”.

Có đến 1265 thí sinh bị điểm liệt môn Văn

Vậy mà vẫn có đến hàng nghìn thí sinh bị điểm liệt, điều đó chứng tỏ các em có một “lỗ hổng” rất lớn về kiến thức.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng “hổng” kiến thức cơ bản của học sinh, như: Các em lười học; nội dung, chương trình của nhiều môn còn bất cập; phương pháp giảng dạy của một số thầy cô chưa hiệu quả...

Song phải thừa nhận rằng, bệnh thành tích mà ngành giáo dục mắc phải lâu nay cũng đã gây ra ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục, tạo ra không ít những “sản phẩm lỗi”, những học sinh “ngồi nhầm lớp”.

Bởi nếu Bộ GD&ĐT chỉ cần thực hiện phương pháp đối sánh, kiểm tra lại điểm môn Toán – Văn – Ngoại ngữ được ghi trong học bạ của hàng ngàn thí sinh này, chắc chắn sẽ thấy phần lớn các em đều đạt trung bình hoặc khá trở lên, thậm chí có em còn giỏi.

Không phải mãi bây giờ mà đã từ rất lâu, người ta đã nhắc đến những hệ lụy và hậu quả nghiêm trọng do căn bệnh thành tích trong giáo dục gây ra. Nó không chỉ ảnh hưởng nhiều tới công tác đánh giá, xếp loại năng lực học tập của học sinh, mà việc cho điểm không đúng thực chất còn khiến nhiều em vốn có lực học yếu, kém nhưng chủ quan, ngộ nhận về năng lực của bản thân để rồi phải nếm “trái đắng” khi bước vào những kỳ thi quan trọng.

Hàng nghìn thí sinh trượt tốt nghiệp THPT, đồng nghĩa với việc có nhiều gia đình, các bậc phụ huynh phải gánh nỗi buồn, vì sau 12 năm đèn sách, con em họ không đạt được kết quả như kỳ vọng.

Những lỗi ngớ ngẩn trong sách giáo khoa

Trong các hội nghị, hội thảo về giáo dục diễn ra gần đây, nhiều ý kiến, trong đó có cả những ý kiến tâm huyết của các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy, đã cảnh báo: Chương trình và sách giáo khoa trong các trường phổ thông hiện nay quá cũ, nặng lý thuyết mà thiếu liên hệ, ứng dụng thực tế; phương pháp truyền thụ thì khô khan, trừu tượng, làm mất đi sự hấp dẫn người học...

Chả biết những ý kiến, giải pháp mang tính xây dựng đó có đến được tai những người có trách nhiệm hay không, chỉ biết rằng bức tranh về chất lượng giáo dục vẫn có quá nhiều điểm tối. Dẫu hàng loạt đề án, tiêu tốn toàn tiền tỷ, được phê duyệt, song kết quả thu được hết sức khiêm nhường.

Đôi khi, chính những thay đổi, cải cách hay cải tiến mà ngành giáo dục áp dụng trong thời gian gần đây lại trở thành nỗi sợ hãi, ám ảnh cho cả giáo viên lẫn học sinh.

Đã không ít lần báo chí, truyền thông nhặt ra những “hạt sạn”, những lỗi sai đến ngô nghê, ngớ ngẩn trong sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12.

Các lỗi phổ biến là sai chính tả, viết hoa tùy tiện, chữ viết và hình ảnh minh họa không liên quan đến nhau. Những sai sót này là hệ quả tất yếu của một quy trình biên soạn sách giáo khoa ngược, lắp ghép và cẩu thả.

Đó là chưa nói đến chuyện “sính ngoại” thái quá vẫn tồn tại lâu nay trong nhiều nội dung cải cách. Nhiều mô hình hay các phương pháp giáo dục của các nước khác được bê nguyên xi về rồi đem ra áp dụng, bất chấp nó có phù hợp hay không.

Chính cái sự vội vã, hấp tấp ấy đã khiến rất nhiều đề án giáo dục khi đưa vào triển khai thực hiện, hiệu quả thì chưa thấy đâu nhưng đúng là cả thầy, cả trò, cả phụ huynh đều quay như chong chóng. Và rồi họ lại... loay hoay “đi học tập kinh nghiệm” tiếp.

Có những kiến thức, nội dung, phương pháp mà năm nay thầy trò vừa mới phải gồng mình lên để làm quen, sang năm sau đã trở thành... lỗi thời, phải nhường chỗ cho những “đổi mới” khác. Thay đổi theo kiểu “sáng nắng chiều mưa” như thế chỉ làm học sinh mỏi mệt, còn giáo viên thì chật vật.

Cố Phó Giáo sư, Tiến sỹ Văn Như Cương đã có lần từng nói: “Trong việc biên soạn sách giáo khoa, anh không thể cứ đi tham khảo nước ngoài, thấy cái này, cái kia hay rồi nhặt về ghép lại. Như thế không bao giờ ra một quyển sách hay. Nhiều người cứ nói đó là hội nhập, nhưng quan trọng là phải biết chắt lọc, lựa chọn hội nhập sao cho phù hợp, chứ không phải là sao chép, bắt chước cho bằng được”.

Ở xã hội và thời đại nào cũng vậy, giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị lực lượng tương lai cho xã hội. Thế nên, cải cách giáo dục nhất định phải xác định mô hình xã hội tương lai. Thay đổi, cải tiến để phù hợp và bắt kịp với xu thế phát triển của thời đại là điều tối cần thiết, nhưng điều quan trọng là phải xây dựng trên tiêu chí xem người học và người dạy là trung tâm.

Cần thực sự xem thầy cô và học sinh là trung tâm trong mỗi chương trình cải cách hay đổi mới giáo dục

Mấy năm gần đây, ngành giáo dục luôn nhấn mạnh việc “đề cao trách nhiệm” và “tự chịu trách nhiệm” của các cơ sở giáo dục, cán bộ quản lý và giáo viên. Với kết quả có hàng nghìn điểm liệt như trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, thiết nghĩ các thầy cô và các cấp quản lý giáo dục cũng phải nhận trách nhiệm một cách đúng mức của mình trước xã hội.

Và hơn thế nữa, cần rút kinh nghiệm, suy ngẫm, tìm ra các giải pháp hiệu quả để làm sao hạn chế đến mức thấp nhất số học sinh bị điểm liệt trong các kỳ thi mang tính phổ cập, đại trà của những năm sau.

Bạn đang đọc bài viết: Hàng nghìn thí sinh bị điểm liệt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2019: Trách nhiệm thuộc về ai? của Báo điện tử Công lý Xã hội. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư: banthukyclxh@gmail.com, Hotline 0243.8247204 - 0973.879999

T.Thành