Thứ Tư, 17/7/2019

Bắc Giang: Nhà máy đốt rác triệu đô từng phát sinh nhiều tro xỉ ra môi trường

12/7/2019 19:25 UTC+7
(CLXH) - Những băn khoăn, lo lắng của người dân về nhà máy xử lý rác thải tại Thành phố Bắc Giang ngày một gia tăng khi mà chính chủ đầu tư dự án đã xây dựng và hoạt động nhà máy xử lý chất thải rắn tại Cần Thơ đang gặp nhiều vấn đề về môi trường.

Khi cuộc thầu chỉ còn… 1 nhà đầu tư!?

Dự án Nhà máy xử lý rác thải tại Thành phố Bắc Giang được xây dựng tại phường Đa Mai, Thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang. Chủ đầu tư là Công ty China Everbright International Limited (công ty của Trung Quốc). Thời gian hoạt động là 21 năm. Với công suất xử lý rác thải là 500 tấn/ngày đêm; diện tích khoảng 9ha.

Theo thông tin PV có được, UBND tỉnh Bắc Giang đã thực hiện hình thức đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư cho dự án này với mức đầu tư hơn 1.400 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức PPP (hợp đồng BOO).

Sau hai lần gia hạn thời điểm đóng thầu và sửa đổi hồ sơ mời thầu, Dự án Nhà máy Xử lý rác thải Thành phố Bắc Giang đã đóng thầu. Tuy nhiên, cuộc thầu lúc này chỉ còn 1 nhà đầu tư Trung Quốc tham gia.

Đáng chú ý, dù mời thầu từ ngày 27/4, nhưng đến ngày 4/7/2018, Phòng Quản lý đô thị Thành phố Bắc Giang mới công bố Quyết định số 375/QĐ-UBND phê duyệt Bộ tiêu chí đánh giá, lựa chọn nhà đầu tư Dự án Nhà máy Xử lý rác thải tại Thành phố Bắc Giang trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Quyết định này được UBND tỉnh Bắc Giang phê duyệt ngày 28/3/2018.

Quyết định ban hành bộ tiêu chí đánh giá về mặt môi trường - kinh tế - kỹ thuật - công nghệ, lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy xử lý rác thải của UBND tỉnh Bắc Giang.

Theo bộ tiêu chí này, Nhà máy có công suất xử lý 500 tấn rác thải sinh hoạt/ngày. Nguồn nguyên liệu đầu vào là rác thải sinh hoạt không phân loại, áp dụng công nghệ xử lý rác kết hợp phát điện với tuabin phát điện công suất tối thiểu 9 MW. Tỷ lệ chôn lấp còn lại sau xử lý  5%. Giá dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt tối đa 385.000 đồng/tấn (đã bao gồm thuế VAT).

Sau khi công bố bộ tiêu chí, bên mời thầu lại thông báo gia hạn, lùi thời điểm đóng thầu đến ngày 10/8/2018. Lý do gia hạn là để các nhà đầu tư có đủ thời gian chỉnh sửa hoàn thiện HSDT theo các nội dung sửa đổi HSMT tại Quyết định số 989/QĐ-UBND ngày 3/7/2018 của UBND Tỉnh và Công văn số 161/UBND-QLĐT ngày 3/7/2018 của UBND Thành phố.

Ngày 10/8, sau khi sửa đổi HSMT, Dự án đã đóng thầu và chỉ có 1 trong số 7 nhà đầu tư đã mua HSMT nộp HSDT. Công ty China Everbright International Limited, nhà đầu tư duy nhất nộp HSDT và trúng thầu.

Nhà thầu triệu đô từng phát sinh tro xỉ cao hơn thuyết minh

Việc quy hoạch, xây dựng nhà máy xử lý rác thải tại phường Đa Mai, Thành phố Bắc Giang đã gặp phải không ít ý kiến không đồng tình của các hộ dân lân cận. Bởi lẽ, khi xây dựng nhà máy xử lý rác thải ngay tại Thành phố Bắc Giang sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiêm môi trường về không khí và nguồn nước. Đồng thời việc di chuyển và xử lý 500 tấn rác/ngày,đêm sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống sinh hoạt của người dân địa phương.

Những băn khoăn, lo lắng của người dân hai xã Tân Mỹ và Đa Mai (Thành phố Bắc Giang) không phải không có lý do khi mà chính chủ đầu tư dự án nhà máy xử lý rác thải tại Thành phố Bắc Giang là Công ty China Everbright International Limited đã xây dựng và hoạt động một nhà máy xử lý chất thải rắn (rác sinh hoạt) Cần Thơ tại xã Trường Xuân, huyện Thới Lai đang gặp phải nhiều vấn đề môi trường trong quá trình vận hành.

Mặc dù, trước đó chính công ty này đã từng thuyết minh và cam kết về công nghệ và lượng chất thải, tro xỉ, tro bay ra môi trường một cách thuyết phục và hợp lý. Thế nhưng, khi các cơ quan chức năng Thành phố Cần Thơ vào cuộc thì phát hiện khối lượng tro xỉ phát sinh khoảng 25,5% khối lượng rác đưa vào lò đốt, trong khi theo thuyết minh khoa học và công nghệ không quá 20%.

Ngoài ra, thông số kỹ thuật của một số thiết bị cũng khác so với công bố của chủ đầu tư trong bản thuyết minh. Theo đó 64% thiết bị có nhãn hiệu phù hợp, 36% các thiết bị có nhãn hiệu nhưng không phù hợp với công bố. Hầu hết các thiết bị có xuất xứ từ Trung Quốc, một số thiết bị được nhập từ các nước G7.

Từ đó, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Cần Thơ kiến nghị Công ty EB( đơn vị pháp lý của Công ty China Everbright International Limited tại Việt Nam) tăng hiệu suất lò đốt để lượng xỉ phát sinh còn 20% như thuyết minh đã nêu. Thực hiện việc kiểm tra, giám sát lượng tro bay và báo cáo tỉ lệ % tro bay cho cơ quan quản lý.

Bãi chôn lấp, xử lý rác thải hiện nay trên địa bàn phường Đa Mai, Thành phố Bắc Giang cũng là nơi để xây dựng nhà máy xử lý rác thải triệu đô của UBND tỉnh Bắc Giang.

Ngày 14/1/2019, ông Đào Anh Dũng, Phó chủ tịch thường trực UBND Thành phố Cần Thơ đã đi kiểm tra và giải quyết việc xử lý tro xỉ của Nhà máy đốt rác thải sinh hoạt phát điện Cần Thơ (xã Trường Xuân, huyện Thới Lai, Thành phố Cần Thơ).

Theo đó, sau khoảng hơn hai tháng hoạt động (bao gồm cả vận hành thử nghiệm), nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt - phát điện Thành phố Cần Thơ của Công ty TNHH Năng lượng Môi trường EB Cần Thơ làm đại diện đã phát sinh khoảng 13.000 tấn tro, xỉ.

UBND Thành phố Cần Thơ khẳng định nếu kho chứa tro bay đầy mà vẫn chưa có giải pháp xử lý thì các đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm. Đồng thời UBND Thành phố Cần Thơ giao Sở Tài nguyên và Môi trường Cần Thơ phối hợp với nhà máy để lấy mẫu tro bay, phân tích trong thời gian sớm nhất, đề xuất phương án xử lý cho UBND Thành phố Cần Thơ.

Thời gian để hoàn thành hố chôn lấp phải mất 6 tháng, trong thời gian chờ đợi xây dựng hố chôn lượng tro bay sẽ được nhà máy xử lý bằng phương án tạm thời là dùng bạt đậy kín, tránh phát sinh ra bên ngoài, gây ảnh hưởng đến môi trường.

Nhà máy đốt rác sinh hoạt phát điện Cần Thơ được khởi công vào ngày 30/6/2017, đến ngày 15/10/2018, nhà máy bắt đầu tiếp nhận rác để vận hành thử nghiệm.

Dự án nằm trên diện tích 5,3ha, với tổng mức đầu tư 1.050 tỉ đồng (tương đương 47 triệu USD), sử dụng công nghệ đốt rác để phát điện. Mỗi ngày, nhà máy có thể xử lý 400 tấn rác thải sinh hoạt và phát điện khoảng 150.000 Kwh (tương đương 60 triệu Kwh/năm). Thời gian hoạt động của nhà máy là 20 năm. Đơn vị quản lý vận hành nhà máy là Công ty Năng lượng Môi trường EB Cần Thơ.

Ở một diễn biến khác, quá trình xây dựng nhà máy xử lý rác thải tại Thành phố Bắc Giang đang được các cơ quan chức năng và chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục về mặt hồ sơ pháp lý.

Ngoài những hoài nghi về chất lượng, hiệu quả của nhà máy xử lý rác thải tại Bắc Giang thì người dân thôn Lò, xã Tân Mỹ cũng vô cùng bức xúc trước việc các cơ quan chức năng xây dựng nhà máy xử lý rác thải ngay gần khu vực hàng chục hộ gia đình thôn Lò đang sinh sống lại không hề được thông báo bất cứ thông tin gì từ việc tham vấn ý kiến người dân cho đến việc thông báo thông tin cho người dân tại chính quyền sở tại.

Hơn bao giờ hết, người dân tại Thành phố Bắc Giang nói chung và hàng trăm nhân khẩu gần khu vực nhà máy xử lý rác tại Bắc Giang mong muốn các ngành chức năng thực hiện đồng bộ, kiểm tra lại quy trình đấu thầu, xây dựng nhà máy xử lý rác thải tại Thành phố Bắc Giang đúng theo quy định của pháp luật để tránh xảy ra trường hợp tương tự tại Thành phố Cần Thơ.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc.

Bạn đang đọc bài viết: Bắc Giang: Nhà máy đốt rác triệu đô từng phát sinh nhiều tro xỉ ra môi trường của Báo điện tử Công lý Xã hội. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư: banthukyclxh@gmail.com, Hotline 0243.8247204 - 0973.879999

Thái Tôn - Đào Hoàn